{"id":3760,"date":"2017-12-18T18:34:39","date_gmt":"2017-12-18T18:34:39","guid":{"rendered":"http:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/fyrsta-makkabeabok-14-kafli\/"},"modified":"2017-12-18T18:34:39","modified_gmt":"2017-12-18T18:34:39","slug":"fyrsta-makkabeabok-14-kafli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/fyrsta-makkabeabok-14-kafli\/","title":{"rendered":"Fyrsta Makkabeab\u00f3k 14. kafli"},"content":{"rendered":"<p>XIIII.<\/p>\n<p>\u00c1 \u00fev\u00ed hundra\u00f0asta sj\u00f6tugasta og \u00f6\u00f0ru \u00e1ri bj\u00f3 Demetrius k\u00f3ngur sig til og reisti \u00ed Meden a\u00f0 afla styrks \u00ed m\u00f3ti Tr\u00fdfon. <span class=\"athugasemd\" title=\"Demetrius\">[<\/span> En \u00fe\u00e1 Arsaces k\u00f3ngur \u00ed Persia og Meden formerkti \u00fea\u00f0 a\u00f0 Demetrius var kominn \u00ed hans r\u00edki \u00fe\u00e1 sendi hann \u00fat einn h\u00f6fu\u00f0smann honum \u00ed m\u00f3ti og bau\u00f0 honum a\u00f0 hann skyldi n\u00e1 honum lifanda og hafa hann til s\u00edn. <span class=\"athugasemd\" title=\"Arsaces\">[<\/span> \u00deessi h\u00f6fu\u00f0sma\u00f0ur sl\u00f3 Demetrii f\u00f3lk og fanga\u00f0i hann og haf\u00f0i hann fyrir sinn k\u00f3ng Arsacen. \u00de\u00e1 haf\u00f0i Arsaces hann \u00ed haldi og l\u00e9t var\u00f0veita hann.<\/p>\n<p>\t\u00de\u00e1 kom landi\u00f0 J\u00fada til hv\u00edldar og \u00fe.ar var\u00f0 g\u00f3\u00f0ur fri\u00f0ur \u00e1 me\u00f0an S\u00edmon lif\u00f0i. Og S\u00edmon stj\u00f3rna\u00f0i harla vel og gj\u00f6r\u00f0i landinu miki\u00f0 gott so a\u00f0 \u00feeir h\u00f6f\u00f0u hann gjarnsamlega s\u00e9r til herra s\u00edna l\u00edfdaga. Hann vann og borgina Joppe me\u00f0 mikilli \u00e6ru og h\u00f6fnina \u00fear \u00ed hj\u00e1 \u00far hverri menn skipfer\u00f0u\u00f0ust \u00fat \u00e1 hafi\u00f0 til eyjanna. Og hann vann fleiri l\u00f6nd s\u00ednu f\u00f3llki og \u00fatv\u00edkka\u00f0i \u00feeirra landamerki og hann frelsa\u00f0i marga sem \u00e1\u00f0ur voru ni\u00f0ur\u00ferykktir og herteknir. Hann haf\u00f0i vald yfir Gasa og Bet S\u00fara og kastalanum til Jer\u00fasalem og hreinsa\u00f0i \u00feau a\u00f0 n\u00fdju og enginn dirf\u00f0ist a\u00f0 reisa sig upp \u00ed m\u00f3ti honum. Hver ma\u00f0ur haf\u00f0i s\u00edna akurvinnu \u00ed g\u00f3\u00f0um fri\u00f0i og landi\u00f0 var \u00e1vaxtarsamt og aldintr\u00e9n voru frj\u00f3fs\u00f6m. \u00d6ldungarnir stj\u00f3rnu\u00f0u \u00f3hindra\u00f0ir og h\u00e9ldu g\u00f3\u00f0ri skikkan og borgararnir au\u00f0gu\u00f0ust mj\u00f6g og bjuggu til vopn og verjur til str\u00ed\u00f0s.<\/p>\n<p>\tS\u00edmon l\u00e9t og \u00ed borgirnar korn a\u00f0 \u00feeir skyldu hafa n\u00e6g\u00f0 vista \u00feegar \u00e1 l\u00e6gi og hann var\u00f0 nafnfr\u00e6gur um allan heim. Hann h\u00e9lt fri\u00f0i \u00ed landinu so a\u00f0 einsamall f\u00f6gnu\u00f0ur var \u00ed \u00cdsrael so a\u00f0 hver og einn eigna\u00f0ist sinn v\u00edngar\u00f0 og grasgar\u00f0 \u00ed fri\u00f0i og \u00feurfti ekkert a\u00f0 \u00f3ttast \u00fev\u00ed a\u00f0 enginn \u00feor\u00f0i \u00fe\u00e1 a\u00f0 yfirfalla. Og k\u00f3ngarnir \u00ed S\u00fdrlandi kunnu ekki \u00e1 \u00feeim t\u00edma a\u00f0 gj\u00f6ra \u00feeim meiri ska\u00f0a. Og hann h\u00e9lt l\u00f6g og r\u00e9tt \u00ed landinu og frelsa\u00f0i \u00feann f\u00e1t\u00e6ka \u00e1 me\u00f0al s\u00edns f\u00f3lks fr\u00e1 ofr\u00edki og straffa\u00f0i \u00f6ll rangindi og afm\u00e1\u00f0i \u00fe\u00e1 \u00f3gu\u00f0legu. Hann tilbj\u00f3 helgid\u00f3minn a\u00f0 n\u00fdju forpr\u00fd\u00f0ilega og l\u00e9t gj\u00f6ra fleiri heil\u00f6g verkf\u00e6ri \u00fear inni.<\/p>\n<p>\tOg \u00fe\u00e1 \u00fea\u00f0 spur\u00f0ist til R\u00f3m og \u00ed Sparta hvernin a\u00f0 Jonathas dey\u00f0i \u00fe\u00e1 var \u00fea\u00f0 hverjum manni leitt. En \u00feegar R\u00f3mverjar spur\u00f0u a\u00f0 br\u00f3\u00f0ir hans S\u00edmon var ypparsti prestur og haf\u00f0i vald yfir landinu og haf\u00f0i \u00far landi reki\u00f0 \u00f3vinina \u00fe\u00e1 endurn\u00fdju\u00f0u \u00feeir \u00feann s\u00e1ttm\u00e1la sem \u00feeir h\u00f6f\u00f0u fyrr meir gj\u00f6rt vi\u00f0 Judam og Jonatham hans br\u00e6\u00f0ur og skrifu\u00f0u honum til upp \u00e1 messingsspj\u00f6ld og sendu til hans. <span class=\"athugasemd\" title=\"R\u00f3mverjar endurn\u00fdja s\u00e1ttm\u00e1lann vi\u00f0 S\u00edmon\">[<\/span> \u00deessi skrift var lesin \u00ed Jer\u00fasalem fyrir f\u00f3lkinu.<\/p>\n<p>\t\u00deeir af Sparta skrifu\u00f0u og til S\u00edmonar \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt:<\/p>\n<p>\t&#8222;R\u00e1\u00f0i\u00f0 og borgarmennirnir \u00ed Sparta senda S\u00edmoni \u00feeim yppasta kennimanni, \u00f6ldungunum, kennim\u00f6nnunum og Gy\u00f0ingaf\u00f3lki, \u00feeirra br\u00e6\u00f0rum, s\u00edna kve\u00f0ju. <span class=\"athugasemd\" title=\"Skrif \u00feeirra af Sparta til S\u00edmonar\">[<\/span> <\/p>\n<p>\tY\u00f0ar sendimenn eru komnir til vor og hafa r\u00e6tt vi\u00f0 oss og framsagt a\u00f0 \u00fe\u00e9r hafi\u00f0 undir y\u00f0ur broti\u00f0 y\u00f0ar \u00f3vini me\u00f0 st\u00f3rum pr\u00eds og a\u00f0 \u00fe\u00e9r hafi\u00f0 n\u00fa g\u00f3\u00f0an fri\u00f0. \u00dea\u00f0 er oss mikill f\u00f6gnu\u00f0ur. V\u00e9r h\u00f6fum og l\u00e1ti\u00f0 innskrifa \u00ed vora almennilega sta\u00f0arb\u00f3k hvert \u00feeirra erindi var, so: Sendimenn Gy\u00f0inga, Numenius Antiochison og Antipater Jasonisson, eru komnir til vor a\u00f0 endurn\u00fdja \u00feann vinskap \u00e1 milli Gy\u00f0inganna og vor. Og v\u00e9r h\u00f6fum samteki\u00f0 a\u00f0 \u00feessir sendimenn skulu hei\u00f0urlega haldnir ver\u00f0a og \u00feeirra r\u00e6\u00f0a skal skrifast \u00ed vora sta\u00f0arb\u00f3k til einnrar eil\u00edfrar minningar. \u00deetta andsvar skrifu\u00f0u \u00feeir til S\u00edmonar \u00feess ypparsta kennimanns.<\/p>\n<p>\t\u00dev\u00ed n\u00e6rst sendi S\u00edmon Numenium aftur til R\u00f3m a\u00f0 hafa \u00feanga\u00f0 einn mikinn gullskj\u00f6ld s\u00e1 e\u00f0 v\u00f3g \u00fe\u00fasund pund og a\u00f0 endurn\u00fdja s\u00e1ttm\u00e1lann. \u00de\u00e1 R\u00f3mverjar heyr\u00f0u n\u00fa \u00feennan bo\u00f0skap \u00fe\u00e1 s\u00f6g\u00f0u \u00feeir: &#8222;V\u00e9r skulum me\u00f0 r\u00e9ttu veita S\u00edmoni og hans b\u00f6rnum \u00e6ru \u00fev\u00ed a\u00f0 hann og hans br\u00e6\u00f0ur hafa mannlega haldi\u00f0 sig og hl\u00edft \u00cdsrael og burtreki\u00f0 \u00f3vinina.&#8220; \u00dear fyrir sam\u00feykktu R\u00f3mverjar a\u00f0 Gy\u00f0ingar skyldu vera fr\u00ed og \u00feetta l\u00e9tu \u00feeir skrifa upp \u00e1 messingarspj\u00f6ld a\u00f0 \u00fea\u00f0 skyldi festast upp \u00e1 p\u00edl\u00e1rna \u00e1 S\u00edonsfjalli.<\/p>\n<p>\t\u00deessi eftirfylgjandi skrift var uppsett \u00e1 \u00e1tj\u00e1nda degi m\u00e1na\u00f0arins el\u00fal \u00e1 hundra\u00f0asta sj\u00f6tugasta og \u00f6\u00f0ru \u00e1ri, \u00e1 \u00feri\u00f0ja \u00e1ri \u00feess yppasta kennimanns S\u00edmonar, \u00ed Saramel, \u00ed \u00feeim mikla s\u00f6fnu\u00f0i \u00f6ldunganna, kennimanna og f\u00f3lksins \u00far \u00f6llu Gy\u00f0ingalandi: <span class=\"athugasemd\" title=\"(El\u00fal) \/ er augustinusm\u00e1na\u00f0ur\">[<\/span> <\/p>\n<p>\t&#8222;Hverjum manni skal vera viturlegt og opinbert a\u00f0 \u00ed \u00feeim \u00feunga, mikla \u00f3fri\u00f0i sem veri\u00f0 hefur \u00ed voru landi \u00fe\u00e1 hefur S\u00edmon Matatheison af Jar\u00edbs\u00e6tt og hans br\u00e6\u00f0ur voga\u00f0 s\u00ednu l\u00edfi og veitt fjandm\u00f6nnum s\u00edns f\u00f3lks m\u00f3tst\u00f6\u00f0u so a\u00f0 helgid\u00f3murinn og Gu\u00f0s l\u00f6gm\u00e1l yr\u00f0i ekki afm\u00e1\u00f0 og \u00feeir hafa afla\u00f0 s\u00ednu f\u00f3lki mikils lofst\u00edrs. \u00dev\u00ed a\u00f0 Jonathas kom f\u00f3lkinu aftur til samans og t\u00f3k \u00e1 sig valdstj\u00f3rnina og var\u00f0 yppasti kennima\u00f0ur. En eftir hans afgang komu \u00f3vinirnir aftur og vildu fordjarfa landi\u00f0 og forey\u00f0a helgid\u00f3min. \u00de\u00e1 t\u00f3k S\u00edmon sig upp og bar\u00f0ist \u00ed m\u00f3ti vorum \u00f3vinum og l\u00e9t vort herli\u00f0 f\u00e1 vopn og verjur og gaf \u00feeim m\u00e1la af s\u00ednu eigin f\u00e9 og g\u00f3ssi. Hann styrkti borgirnar \u00ed landinu J\u00fada og Bet S\u00fara sem er vi\u00f0 landamerkin hvar \u00f3vinirnir \u00e1\u00f0ur h\u00f6f\u00f0u \u00feeirra vopn og verjur og hann setti \u00feanga\u00f0 Gy\u00f0inga til varnar. Hann styrkti og Joppen vi\u00f0 hafi\u00f0 og Gasa gegnt Asd\u00f3d. \u00dev\u00ed a\u00f0 Gasa haf\u00f0i veri\u00f0 \u00e1\u00f0ur styrktarv\u00edgi \u00f3vinanna. En S\u00edmon vann hana og skipa\u00f0i hana me\u00f0 Gy\u00f0inga og kom \u00fear \u00e1 g\u00f3\u00f0ri stj\u00f3rnan.<\/p>\n<p>\tOg n\u00fa af \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lki\u00f0 haf\u00f0i reynt \u00fe\u00e1 miklu manndygg\u00f0 Simonis og vissi \u00fe\u00e1 velgj\u00f6rninga sem hann haf\u00f0i f\u00f3lkinu veitt \u00fe\u00e1 \u00fatvaldi f\u00f3lki\u00f0 hann til s\u00edns h\u00f6f\u00f0ingja og h\u00e6\u00f0sta kennimans vegna sinnar g\u00f3\u00f0mennsku og tr\u00falyndi sem hann haf\u00f0i s\u00fdnt \u00f6llu f\u00f3lki og kosta\u00f0i kapps \u00e1 \u00ed allan m\u00e1ta a\u00f0 gj\u00f6ra s\u00ednu f\u00f3lki til g\u00f3\u00f0a. \u00dev\u00ed a\u00f0 \u00e1 hans d\u00f6gum gaf Gu\u00f0 lukku fyrir hans hendur a\u00f0 hei\u00f0ingjarnir ur\u00f0u \u00far voru landi og \u00far Jer\u00fasalem og \u00far kastalanum burt reknir hvar \u00feeir h\u00e9ldu sig og flykktust \u00fat og foreyddu helgid\u00f3minn og hindru\u00f0u Gu\u00f0s hreina \u00fej\u00f3nustugj\u00f6r\u00f0. En S\u00edmon vann kastalann og skipa\u00f0i hannme\u00f0 Gy\u00f0inga til verndar vi\u00f0 borgina Jer\u00fasalem og landi\u00f0 og hann h\u00e6kka\u00f0i steinveggina um Jer\u00fasalem.<\/p>\n<p>\tOg Demetrius k\u00f3ngur sta\u00f0festi hann \u00ed s\u00ednu yppasta prestsemb\u00e6tti og h\u00e9lt hann fyrir sinn vin og veitti honum st\u00f3ran hei\u00f0ur. \u00dev\u00ed a\u00f0 hann spur\u00f0i a\u00f0 R\u00f3mverjar hef\u00f0u hei\u00f0arlega hl\u00fdtt sendim\u00f6nnum Gy\u00f0inga og hef\u00f0u gj\u00f6rt s\u00e1ttm\u00e1la vi\u00f0 \u00fe\u00e1 og teki\u00f0 \u00fe\u00e1 undir s\u00ed\u00f0na vernd og a\u00f0 Gy\u00f0ingal\u00fd\u00f0ur og \u00feeirra prestar hef\u00f0i samteki\u00f0 a\u00f0 S\u00edmon skyldi vera \u00feeirra h\u00f6f\u00f0ingi og h\u00e6\u00f0sti kennima\u00f0ur a\u00f0 ald\u00f6\u00f0li \u00feanga\u00f0 til a\u00f0 Gu\u00f0 uppvekti \u00feeim \u00feann r\u00e9tta propheta og a\u00f0 hann skyldi vera h\u00f6fu\u00f0sma\u00f0ur og skyldi var\u00f0veita helgid\u00f3minn og skikka valdstj\u00f3rnarmenn \u00ed landinu og \u00ed s\u00ednu valdi hafa \u00f6ll vopn og kastala. <span class=\"athugasemd\" title=\"S\u00edmon \u00fatvalinn til h\u00f6f\u00f0ingja\">[<\/span> <span class=\"athugasemd\" title=\"Christus s\u00e1 sanni sp\u00e1ma\u00f0ur\">[<\/span> Og skal hver ma\u00f0ur honum hl\u00fd\u00f0inn vera og allar skipanir skulu undir hans nafni \u00fatganga og hann skal bera purpura og gyllinistykki. Allt \u00feetta skal fastlega og \u00f3brig\u00f0anlega haldast af \u00f6llu f\u00f3lki og kennim\u00f6nnum og enginn skal reisa sig \u00fear upp \u00e1 m\u00f3ti. \u00dear skal og enginn hafa magt til a\u00f0 stefna landsf\u00f3lkinu til samans e\u00f0ur a\u00f0 bera purpura og gulllinda utan hann alleina. En hver hann gj\u00f6rir \u00fear \u00e1 m\u00f3ti e\u00f0ur dirfist \u00feessa skipan a\u00f0 brj\u00f3ta e\u00f0ur burt taka s\u00e1 skal vera \u00ed banni.&#8220;<\/p>\n<p>\tSo h\u00e9t allt f\u00f3lki\u00f0 a\u00f0 vera S\u00edmoni hl\u00fd\u00f0ugt. Og S\u00edmon j\u00e1ta\u00f0i \u00feessu og var\u00f0 yppasti kennima\u00f0ur og h\u00f6f\u00f0ingi Gy\u00f0inga. Og f\u00f3lki\u00f0 bau\u00f0 a\u00f0 skrif a\u00feetta \u00e1 messingsspj\u00f6ld og hengja \u00feau upp \u00e1 ofurgang musterisins \u00e1 einum opinberum sta\u00f0 og a\u00f0 leggja eina \u00fatskrift \u00fear af \u00ed f\u00e9sj\u00f3\u00f0ahirsluna so a\u00f0 S\u00edmon og hans eftirkomendur m\u00e6ttu alla t\u00edma hana \u00fear finna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XIIII. \u00c1 \u00fev\u00ed hundra\u00f0asta sj\u00f6tugasta og \u00f6\u00f0ru \u00e1ri bj\u00f3 Demetrius k\u00f3ngur sig til og reisti \u00ed Meden a\u00f0 afla styrks \u00ed m\u00f3ti Tr\u00fdfon. [ En \u00fe\u00e1 Arsaces k\u00f3ngur \u00ed Persia og Meden formerkti \u00fea\u00f0 a\u00f0 Demetrius var kominn \u00ed hans r\u00edki \u00fe\u00e1 sendi hann \u00fat einn h\u00f6fu\u00f0smann honum \u00ed m\u00f3ti og bau\u00f0 honum a\u00f0 hann skyldi n\u00e1 honum lifanda og hafa hann til s\u00edn. [ \u00deessi h\u00f6fu\u00f0sma\u00f0ur sl\u00f3 Demetrii f\u00f3lk og fanga\u00f0i hann og haf\u00f0i hann fyrir sinn k\u00f3ng Arsacen. \u00de\u00e1 haf\u00f0i Arsaces hann \u00ed haldi og l\u00e9t var\u00f0veita hann. \u00de\u00e1 kom landi\u00f0 J\u00fada til hv\u00edldar og \u00fe.ar var\u00f0 g\u00f3\u00f0ur <a href=\"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/fyrsta-makkabeabok-14-kafli\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"bibliukaflar.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3760","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3760","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3760"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3760\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}