{"id":3750,"date":"2017-12-18T18:34:35","date_gmt":"2017-12-18T18:34:35","guid":{"rendered":"http:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/fyrsta-makkabeabok-4-kafli\/"},"modified":"2017-12-18T18:34:35","modified_gmt":"2017-12-18T18:34:35","slug":"fyrsta-makkabeabok-4-kafli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/fyrsta-makkabeabok-4-kafli\/","title":{"rendered":"Fyrsta Makkabeab\u00f3k 4. kafli"},"content":{"rendered":"<p>IIII.<\/p>\n<p>Og Gorgias t\u00f3k til s\u00edn fimm \u00fe\u00fashundru\u00f0 manns og \u00fe\u00fasund riddara hina bestu og f\u00f3r heimuglega um n\u00f3ttina bur ttil herb\u00fa\u00f0a Gy\u00f0inga viljandi yfirfalla \u00fe\u00e1 \u00f3varlega. <span class=\"athugasemd\" title=\"Gorgias\">[<\/span> Og nokkrir af \u00feeim sem kastalann h\u00f6f\u00f0u inni haft hann a\u00f0 var\u00f0veita \u00feeir fylgdu \u00feessu li\u00f0i. En J\u00fadas var fyrri uppi og hans besta li\u00f0 a\u00f0 hann k\u00e6mi fyrri og f\u00e9lli yfir \u00f3vinina og hann sl\u00f3 \u00fe\u00e1 \u00e1 me\u00f0an \u00feeir l\u00e1gu so dreift h\u00e9r og hvar.<\/p>\n<p>\t\u00de\u00e1 Gorg\u00edas kom n\u00fa \u00ed herb\u00fa\u00f0ir J\u00fada fann hann \u00fear \u00f6ngvan. \u00de\u00e1 f\u00f3r hann eftir \u00feeim \u00e1 fjalli\u00f0 og meinti a\u00f0 \u00feeir hef\u00f0i fl\u00fai\u00f0 fyrir honum. En J\u00fadas fl\u00fdtti s\u00e9r so a\u00f0 hann k\u00e6mist snemma morguns \u00e1 sl\u00e9ttlendi\u00f0 me\u00f0 \u00ferj\u00e1r \u00fe\u00fasundir manna \u00feeir e\u00f0 \u00fe\u00f3 \u00f6ngvar brynjur h\u00f6f\u00f0u, utan a\u00f0eins s\u00edn kl\u00e6\u00f0i og sver\u00f0. \u00de\u00e1 \u00feeir s\u00e1u n\u00fa a\u00f0 \u00f3vinir voru vel brynja\u00f0ir og h\u00f6f\u00f0u sterka fylking riddarali\u00f0s og voru r\u00e9ttir str\u00ed\u00f0smenn \u00fe\u00e1 sag\u00f0i J\u00fadas til sinna manna: &#8222;Hr\u00e6\u00f0is ekki \u00feennan mikla mannfj\u00f6lda og skelfist ekki fyrir \u00feeirra magt. Minnist \u00e1 \u00fea\u00f0 hvernin vorir fe\u00f0ur voru frelsa\u00f0ir \u00ed \u00fev\u00ed Rau\u00f0a hafi \u00fe\u00e1 fara\u00f3 f\u00f3r eftir \u00feeim me\u00f0 miklu herli\u00f0i. K\u00f6llum til himinsins, \u00fe\u00e1 mun Drottinn ver\u00f0a oss l\u00edknsamur og minnast \u00e1 \u00feann s\u00e1ttm\u00e1la sem hann gj\u00f6r\u00f0i vi\u00f0 fe\u00f0ur vora og hann mun afm\u00e1 \u00f3vini vora fyrir vorum augum. <span class=\"athugasemd\" title=\"Exo. xiiii.\">[<\/span> Og allir hei\u00f0ingjar skulu formerkja a\u00f0 Gu\u00f0 er s\u00e1 sem annast \u00cdsrael, hj\u00e1lpar og frelsar.&#8220;<\/p>\n<p>\t\u00deegar hei\u00f0ingjarnir s\u00e1u n\u00fa a\u00f0 J\u00fadas kom \u00ed m\u00f3ti \u00feeim \u00fe\u00e1 f\u00f3ru \u00feeir og \u00far herb\u00fa\u00f0unum til m\u00f3ts vi\u00f0 Judam. En J\u00fadas l\u00e9t bl\u00e1sa \u00ed herl\u00fa\u00f0ra og f\u00e9ll yfir \u00f3vinina og hei\u00f0ingjar ur\u00f0u slegnir \u00e1 fl\u00f3tta so a\u00f0 \u00feeir fl\u00fd\u00f0u yfir um sl\u00e9ttlendi\u00f0 og \u00feeir sem seinastir voru ur\u00f0u \u00ed gegnum lag\u00f0ir. <span class=\"athugasemd\" title=\"Hei\u00f0ingjar komu \u00e1 fl\u00f3tta\">[<\/span> \u00dev\u00ed a\u00f0 J\u00fadas rak fl\u00f3ttann allt til Asserm\u00f3t og til Ed\u00f3msvallar \u00ed m\u00f3t Asd\u00f3d og Jamn\u00eda. Og \u00fear f\u00e9llu n\u00e6rri \u00ferj\u00e1r \u00fe\u00fasundir manna,.<\/p>\n<p>\tEn \u00fe\u00e1 J\u00fadas kom aftur bau\u00f0 hann s\u00ednu li\u00f0i og sag\u00f0i: &#8222;\u00de\u00e9r skulu\u00f0 ekki herfang taka \u00fev\u00ed a\u00f0 v\u00e9r eigum enn n\u00fa eina orostu eftir. Gorgias og hans li\u00f0 er fyrir oss \u00e1 fj\u00f6llunum. \u00dear fyrir fari\u00f0 me\u00f0 fylktu li\u00f0i og verji\u00f0 y\u00f0ur. Eftir \u00fea\u00f0 \u00fe\u00e1 a\u00f0 \u00fe\u00e9r hafi\u00f0 \u00f3vinina slegi\u00f0 \u00fe\u00e1 megi \u00fe\u00e9r taka herfangi\u00f0 \u00f3hr\u00e6ddir og a\u00f0 h\u00e1skalausu.&#8220;<\/p>\n<p>\t\u00de\u00e1 J\u00fadas tala\u00f0i \u00feetta l\u00e9t sig \u00ed lj\u00f3s ein fylking \u00e1 fjallinu. Og Gorgias s\u00e1 a\u00f0 hans li\u00f0 var falli\u00f0 og herb\u00fa\u00f0irnar voru uppbrenndar. \u00dev\u00ed a\u00f0 hann s\u00e1 reykinn hvar af hann merkti hva\u00f0 \u00ed haf\u00f0i gj\u00f6rst. \u00dear til s\u00e1 hann Judam og hans str\u00ed\u00f0sf\u00f3lk \u00e1 v\u00edgvellinum b\u00fai\u00f0 til bardaga. Af \u00feessu skelfdist Gorgias mj\u00f6g og fl\u00fd\u00f0i \u00ed hei\u00f0ingjanna land. So sneri J\u00fadas aftur a\u00f0 r\u00e6na herb\u00fa\u00f0irnar og hann f\u00e9kk \u00fear miki\u00f0 herfang, miki\u00f0 gull og silfur, silki og purpura og st\u00f3rmiki\u00f0 f\u00e9. Eftir \u00feetta f\u00f3ru \u00feeir heim, \u00feakkandi og lofandi Gu\u00f0 me\u00f0 s\u00f6ng og s\u00f6g\u00f0u: &#8222;\u00deakkir gj\u00f6ri\u00f0 Drottni \u00fea\u00f0 hann er g\u00f3\u00f0ur og hans miskunnsemi varir a\u00f0 eil\u00edfu. \u00c1 \u00feessum degi f\u00e9kk \u00cdsrael d\u00fdr\u00f0legan sigur.&#8220; <span class=\"athugasemd\" title=\"S\u00e1l. cxviii.\">[<\/span> <\/p>\n<p>\tEn hei\u00f0ingjarnir \u00feeir sem undan h\u00f6f\u00f0u komist \u00feeir komu til Lysia og s\u00f6g\u00f0u honum hversu \u00feeim haf\u00f0i gengi\u00f0. \u00de\u00e1 L\u00fds\u00edas heyr\u00f0i \u00feetta var\u00f0 hann mj\u00f6g hryggur af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta haf\u00f0i ekki tekist so sem k\u00f3ngurinn haf\u00f0i b\u00edfala\u00f0. \u00dear fyrir safna\u00f0i L\u00fds\u00edas li\u00f0i miklu a\u00f0 n\u00fdju til eftirkomandi \u00e1rs, sext\u00edgir \u00fe\u00fashundir f\u00f3tg\u00f6nguli\u00f0s og fimm \u00fe\u00fashundir riddara, til a\u00f0 afm\u00e1 Gy\u00f0inga. <span class=\"athugasemd\" title=\"L\u00fds\u00edas safnar li\u00f0i\">[<\/span> \u00deetta li\u00f0 reisti \u00ed Idumeam og setti s\u00ednar herb\u00fa\u00f0ir hj\u00e1 Bet S\u00fara. \u00deanga\u00f0 kom og J\u00fadas me\u00f0 t\u00edu \u00fe\u00fashundru\u00f0 manna.<\/p>\n<p>\tEn er hann s\u00e1 a\u00f0 \u00f3vinir h\u00f6f\u00f0u so st\u00f3rmikinn her \u00fe\u00e1 ba\u00f0st hann fyrir og sag\u00f0i: <span class=\"athugasemd\" title=\"B\u00e6n Jude \/ ii. Reg. xxii.\">[<\/span> &#8222;Lofa\u00f0ur s\u00e9r \u00fe\u00fa, \u00cdsraels frelsari, \u00fe\u00fa sem fyrir h\u00f6nd \u00fe\u00edns \u00fe\u00e9nara Dav\u00ed\u00f0s hefur slegi\u00f0 \u00feann st\u00f3ra risa og hefur heilan her hei\u00f0ingjanna gefi\u00f0 \u00ed hendur Jonathe Saulsonar og hans \u00fe\u00e9nara. Eg bi\u00f0 \u00feig a\u00f0 \u00fe\u00fa vildir \u00feessa vora \u00f3vini einnin gefa \u00ed hendur \u00fe\u00ednu f\u00f3lki \u00cdsrael so a\u00f0 \u00feeir me\u00f0 sinni magt ver\u00f0i skamma\u00f0ir. Gef \u00feeim eitt hr\u00e6tt og blautt hjarta, sl\u00e1 \u00feeim ni\u00f0ur me\u00f0 sver\u00f0i \u00feeirra sem \u00feig elska so a\u00f0 allir lofi og pr\u00edsi \u00feig sem vi\u00f0urkenna \u00feitt nafn.&#8220; \u00dev\u00ed n\u00e6st f\u00e9ll hann yfir \u00f3vinina. Og L\u00fds\u00edas missti n\u00e6r fimm \u00fe\u00fashundir manna. <span class=\"athugasemd\" title=\"Af L\u00fds\u00edas falla v M manna\">[<\/span> \t<\/p>\n<p>\tEn sem L\u00fds\u00edas s\u00e1 sitt li\u00f0 fl\u00fdja og a\u00f0 Gy\u00f0ingar voru \u00f3skelfdir og a\u00f0 \u00feeir voru rei\u00f0ub\u00fanir b\u00e6\u00f0i \u00e6rlega a\u00f0 lifa og \u00e6rlega a\u00f0 deyja \u00fe\u00e1 reisti hann ofan til Antiochiam a\u00f0 safna li\u00f0i a\u00f0 n\u00fdju og draga enn me\u00f0 meira li\u00f0i \u00ed m\u00f3ti Gy\u00f0ingum.<\/p>\n<p>\tEn J\u00fadas og hans br\u00e6\u00f0ur s\u00f6g\u00f0u: &#8222;Fyrst a\u00f0 vorir \u00f3vinir eru \u00e1 fl\u00f3tta reknir \u00fe\u00e1 l\u00e1tum oss fara upp og hreinsa helgid\u00f3minn aftur.&#8220; <span class=\"athugasemd\" title=\"Helgid\u00f3murinn hreinsast a\u00f0 n\u00fdju\">[<\/span> \u00dear fyrir kom allt str\u00ed\u00f0sf\u00f3lki\u00f0 til samans og f\u00f3ru hver me\u00f0 \u00f6\u00f0rum upp \u00e1 fjalli\u00f0 S\u00edon. Og \u00fe\u00e1 \u00feeir s\u00e1u hvernin helgid\u00f3murinn var \u00ed ey\u00f0i, altari\u00f0 saurga\u00f0, portin uppbrennd og fl\u00f6turinn \u00fear um kring me\u00f0 grasi vaxinn so sem sk\u00f3gur e\u00f0ur h\u00e6\u00f0 og a\u00f0 prestanna kapellur voru ni\u00f0urfallnar, \u00fe\u00e1 sundurrifu \u00feeir s\u00edn kl\u00e6\u00f0i og b\u00e1ru sig mj\u00f6g h\u00f6rmulega, dreif\u00f0u \u00f6sku yfir s\u00edn h\u00f6fu\u00f0, f\u00e9llu fram \u00e1 s\u00ednar \u00e1sj\u00f3nur, bl\u00e9su \u00ed b\u00e1sunur og hr\u00f3pu\u00f0u upp \u00ed himininn.<\/p>\n<p>\tOg J\u00fadas \u00fatvaldi einn flokk til a\u00f0 hamla \u00f3vinunum \u00ed kastalanum so a\u00f0 \u00feeir f\u00e9lli ei \u00fat \u00e1 me\u00f0an hann l\u00e9t hreinsa helgid\u00f3minn. Og hann t\u00f3k \u00fe\u00e1 kennimenn til s\u00edn sem ekki h\u00f6f\u00f0u saurga\u00f0 sig heldur h\u00f6f\u00f0u sta\u00f0fastir sta\u00f0i\u00f0 \u00ed l\u00f6gm\u00e1linu. \u00deessir hreinsu\u00f0u helgid\u00f3minn og burt b\u00e1ru sv\u00edvir\u00f0ingarnar og \u00fe\u00e1 \u00f3hreinu steina \u00ed einn \u00f3v\u00edg\u00f0an sta\u00f0.<\/p>\n<p>\tOg me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 brennif\u00f3rnaaltari\u00f0 var saurga\u00f0 \u00fe\u00e1 h\u00e9ldu \u00feeir r\u00e1\u00f0 hvernin \u00feeir skyldu \u00fear me\u00f0 fara. Og \u00feeir fundu eitt gott r\u00e1\u00f0, einkum \u00feetta: A\u00f0 \u00fea\u00f0 skyldi me\u00f0 \u00f6llu ni\u00f0urbrj\u00f3tast svo a\u00f0 \u00fear k\u00e6mi ei hneykslan af me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hei\u00f0ingjarnir h\u00f6f\u00f0u saurga\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00dev\u00ed var\u00f0 \u00fea\u00f0 me\u00f0 \u00f6llu ni\u00f0urbroti\u00f0. Og \u00feeir geymdu \u00feessa steina \u00e1 fjallinu vi\u00f0 h\u00fasi\u00f0 \u00ed einum s\u00e9rlegum sta\u00f0 \u00fear til a\u00f0 einhver sp\u00e1ma\u00f0ur k\u00e6mi sem \u00feeim seg\u00f0i hva\u00f0 \u00feeir skyldu \u00fear me\u00f0 gj\u00f6ra. En \u00feeir t\u00f3ku a\u00f0ra n\u00fdja, \u00f3h\u00f6ggna steina so sem l\u00f6gm\u00e1li\u00f0 kennir og uppbygg\u00f0u eitt n\u00fdtt altari l\u00edka svo sem hi\u00f0 fyrra haf\u00f0i veri\u00f0. <span class=\"athugasemd\" title=\"Altari\u00f0 uppbyggist a\u00f0 n\u00fdju og \u00feau heil\u00f6gu ker sm\u00ed\u00f0ast etc\">[<\/span> Og \u00feeir bygg\u00f0u helgid\u00f3minn upp aftur og s\u00e6tin og kennimanna kapellur \u00ed h\u00fasinu. Og \u00feeir l\u00e9tu sm\u00ed\u00f0a n\u00fd heil\u00f6g ker, \u00feann gulllega lj\u00f3sastjakann, veifunaraltari\u00f0 og bor\u00f0i\u00f0 og settu \u00feetta aftur \u00ed musteri\u00f0. Og \u00feeir g\u00e1fu reykelsi\u00f0 \u00e1 altari\u00f0 og tendru\u00f0u lampana \u00e1 lj\u00f3sastjakanum a\u00f0 \u00feeir skyldu l\u00fdsa \u00ed musterinu. \u00deeir l\u00f6g\u00f0u og brau\u00f0 \u00e1 bor\u00f0i\u00f0 og uppfestu fortjaldi\u00f0 og bjuggu til allt musteri\u00f0 a\u00f0 n\u00fdju.<\/p>\n<p>\tOg \u00e1 \u00feeim tuttugasta og fimmta degi hins n\u00edunda m\u00e1na\u00f0ar sem kallast kaslev, \u00e1 \u00fev\u00ed hundra\u00f0asta fertugasta og \u00e1ttunda \u00e1ri, st\u00f3\u00f0u \u00feeir \u00e1rla upp og f\u00f3rnf\u00e6r\u00f0u a\u00f0 n\u00fdju eftir l\u00f6gm\u00e1linu yfir brennif\u00f3rnaaltari\u00f0. <span class=\"athugasemd\" title=\"F\u00f3rnf\u00e6ring byrjast a\u00f0 n\u00fdju\">[<\/span> \u00deetta var \u00fea\u00f0 fyrsta offur s\u00ed\u00f0an a\u00f0 hei\u00f0ingjar h\u00f6f\u00f0u saurga\u00f0 helgid\u00f3minn. Og \u00feetta offur uppbyrja\u00f0ist a\u00f0 n\u00fdju me\u00f0 lofs\u00f6ngvum, hlj\u00f3\u00f0p\u00edpum, h\u00f6rpum og cymbalis. Og allt f\u00f3lk f\u00e9ll fram \u00e1 s\u00ednar \u00e1sj\u00f3nur, tilbi\u00f0jandi og lofandi Drottin \u00e1 himnum, hver e\u00f0 \u00feeim haf\u00f0i gefi\u00f0 fars\u00e6ld og sigur. Og \u00feeir h\u00e9ldu h\u00e1t\u00ed\u00f0 hins n\u00fdja altaris \u00ed \u00e1tta daga og f\u00f3rnf\u00e6r\u00f0u \u00fear \u00e1 brennif\u00f3rnir og \u00feakkl\u00e6tisf\u00f3rnir me\u00f0 fagna\u00f0i. Og \u00feeir pr\u00fdddu musteri\u00f0 me\u00f0 forgylltum kr\u00f6nsum og skj\u00f6ldum og gj\u00f6r\u00f0u n\u00fdjar dyr og kapellur. Og st\u00f3r mikill f\u00f6gnu\u00f0ur var me\u00f0 f\u00f3lkinu a\u00f0 s\u00fa sm\u00e1n var fr\u00e1 \u00feeim tekin hverja hei\u00f0ingjar h\u00f6f\u00f0u \u00feeim upp \u00e1 lagt. Og J\u00fadas og hans br\u00e6\u00f0ur og allt f\u00f3lki\u00f0 samt\u00f3ku me\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 menn skyldu \u00e1rlega fr\u00e1 \u00feeim fimmta og tuttugasta degi m\u00e1na\u00f0arins <span class=\"athugasemd\" title=\"a \/ Kaslev) \/ er novembrism\u00e1nu\u00f0ur\">[<\/span> kaslev halda h\u00e1t\u00ed\u00f0 hins n\u00fdja altaris \u00e1tta daga \u00ed samt me\u00f0 f\u00f6gnu\u00f0i og \u00feakkargj\u00f6r\u00f0.  <\/p>\n<p>\tOg \u00feeir uppbygg\u00f0u sterka m\u00farveggi og turna \u00ed kringum helgid\u00f3minn upp \u00e1 S\u00edonsfjalli so a\u00f0 hei\u00f0ingjar skyldu ekki inntaka og ey\u00f0ileggja helgid\u00f3minn so sem fyrr. J\u00fadas setti til str\u00ed\u00f0sf\u00f3lk \u00fea\u00f0 sem helgid\u00f3minn skyldi var\u00f0veita. Hann gj\u00f6r\u00f0i og Bet S\u00fara sterka so a\u00f0 f\u00f3lki\u00f0 hef\u00f0i eitt styrkt v\u00edgi \u00ed m\u00f3ti Idumea hvar \u00feeir kunni a\u00f0 halda sig og verjast. <span class=\"athugasemd\" title=\"Bet S\u00fara\">[<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IIII. Og Gorgias t\u00f3k til s\u00edn fimm \u00fe\u00fashundru\u00f0 manns og \u00fe\u00fasund riddara hina bestu og f\u00f3r heimuglega um n\u00f3ttina bur ttil herb\u00fa\u00f0a Gy\u00f0inga viljandi yfirfalla \u00fe\u00e1 \u00f3varlega. [ Og nokkrir af \u00feeim sem kastalann h\u00f6f\u00f0u inni haft hann a\u00f0 var\u00f0veita \u00feeir fylgdu \u00feessu li\u00f0i. En J\u00fadas var fyrri uppi og hans besta li\u00f0 a\u00f0 hann k\u00e6mi fyrri og f\u00e9lli yfir \u00f3vinina og hann sl\u00f3 \u00fe\u00e1 \u00e1 me\u00f0an \u00feeir l\u00e1gu so dreift h\u00e9r og hvar. \u00de\u00e1 Gorg\u00edas kom n\u00fa \u00ed herb\u00fa\u00f0ir J\u00fada fann hann \u00fear \u00f6ngvan. \u00de\u00e1 f\u00f3r hann eftir \u00feeim \u00e1 fjalli\u00f0 og meinti a\u00f0 \u00feeir hef\u00f0i fl\u00fai\u00f0 fyrir honum. <a href=\"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/fyrsta-makkabeabok-4-kafli\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"bibliukaflar.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3750","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3750\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/gudbrandsbiblia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}