{"id":2365,"date":"2017-12-01T21:12:11","date_gmt":"2017-12-01T21:12:11","guid":{"rendered":"http:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?p=2365"},"modified":"2020-08-05T22:08:27","modified_gmt":"2020-08-05T22:08:27","slug":"biblian-i-bokmenntum-dante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/2017\/12\/01\/biblian-i-bokmenntum-dante\/","title":{"rendered":"Dante Alighieri (1265-1321): Hinn gu\u00f0d\u00f3mlegi gle\u00f0ileikur (La Divina Commedia)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dante Alighieri<\/strong> (1265-1321) l\u00fdsir \u00ed einu mesta s\u00f6gukv\u00e6\u00f0i vestr\u00e6nna b\u00f3kmennta, <em>Hinum gu\u00f0d\u00f3mlega gle\u00f0ileik<\/em> (<em>La Divina Commedia<\/em>), hvernig hann s\u00e9r fyrir s\u00e9r l\u00edfi\u00f0 eftir dau\u00f0ann. \u00cd sk\u00e1ldlegri framsetningu l\u00fdsir Dante \u00feeim aflei\u00f0ingum sem s\u00e1 gl\u00e6pur sem hann \u00e1leit \u00feann versta hugsanlega: mor\u00f0 \u00e1 fj\u00f6lskyldume\u00f0lim mundi hafa fyrir gerandann. \u00deeir sem h\u00f6f\u00f0u or\u00f0i\u00f0 skyldmenni s\u00ednu a\u00f0 bana voru sendir ni\u00f0ur \u00ed n\u00edunda hring hins \u201el\u00e6gra v\u00edtis\u201c. \u00deennan sta\u00f0 kalla\u00f0i Dante \u201eKain\u00eda\u201c, og dregur nafni\u00f0 af s\u00f6gunni af Kain og Abel \u00ed 4 kafla 1. M\u00f3seb\u00f3kar. Dante l\u00fdsir \u00fev\u00ed hvernig \u00feeim sem sl\u00edkan gl\u00e6p hafa frami\u00f0 er komi\u00f0 fyrir ofan\u00ed \u00eds upp a\u00f0 h\u00e1lsi me\u00f0 h\u00f6fu\u00f0 s\u00edn drj\u00fapandi fram.<\/p>\n<p>\u00cd Hinum gu\u00f0d\u00f3mlega gle\u00f0ileik l\u00fdsir Dante fer\u00f0 sinni um Helv\u00edti (<em>Inferno<\/em>), Hreinsunareldinn (<em>Purgatorio<\/em>) og Parad\u00eds (<em>Paradiso<\/em>) fyrst undir lei\u00f0s\u00f6gn r\u00f3mverska sk\u00e1ldsins Virgils og s\u00ed\u00f0an Betrice, konunnar sem hann elska\u00f0i.<\/p>\n<p>Dante skrifa\u00f0i verk sitt \u00e1 n\u00fdju tungum\u00e1li sem hann kalla\u00f0i \u201e\u00edt\u00f6lsku\u201c og bygg\u00f0i \u00fea\u00f0 a\u00f0allega \u00e1 m\u00e1ll\u00fdsku sem t\u00f6lu\u00f0 var \u00ed Toskana h\u00e9ra\u00f0i \u00e1samt \u00fe\u00e1ttum \u00far lat\u00ednu og \u00f6\u00f0rum m\u00e1ll\u00fdskum. Me\u00f0 \u00feessu kv\u00e6\u00f0i s\u00ednu festi hann \u00edt\u00f6lskuna \u00ed sessi sem lifandi og tj\u00e1ningarr\u00edkt tungum\u00e1l.<\/p>\n<p>Lesendur hafa velt \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvers vegna verk um jafn alvarlegt efni skuli vera kalla\u00f0 \u201egle\u00f0ileikur\u201c e\u00f0a \u201ek\u00f3med\u00eda\u201c. Sk\u00fdringin \u00e1 \u00fev\u00ed er s\u00fa a\u00f0 \u00e1 t\u00edmum Dante voru \u00f6ll alvarleg og fr\u00e6\u00f0ileg verk ritu\u00f0 \u00e1 lat\u00ednu og allt sem skrifa\u00f0 var \u00e1 \u00f6nnur tungum\u00e1l \u00e1liti\u00f0 gert \u00ed l\u00e9ttv\u00e6gari tilgangi. Ennfremur v\u00edsa\u00f0i or\u00f0i\u00f0 \u201ek\u00f3med\u00eda\u201c, samkv\u00e6mt klass\u00edskum skilningi, til tr\u00faar \u00e1 skipulag\u00f0an heim \u00fear sem atbur\u00f0ir stefndu ekki a\u00f0eins a\u00f0 \u201ehamingjur\u00edkum\u201c m\u00e1lalokum heldur, fyrir tilstilli forsj\u00f3narinnar, a\u00f0 hinu \u00e6\u00f0sta g\u00f3\u00f0a. Samkv\u00e6mt \u00feessari merkingu fellur framvinda kv\u00e6\u00f0isins, \u00fear sem p\u00edlagr\u00edmsfer\u00f0 Dantes liggur fr\u00e1 si\u00f0fer\u00f0ilegri ringulrei\u00f0 Helv\u00edtis og fram fyrir auglit Gu\u00f0s \u00ed Parad\u00eds, vel a\u00f0 hugtakinu \u201ek\u00f3med\u00eda\u201c.<\/p>\n<p><em>Vangamynd af Dante eftir \u00edtalska m\u00e1larann <strong>Sandro Botticelli<\/strong> (1444-1510)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dante Alighieri (1265-1321) l\u00fdsir \u00ed einu mesta s\u00f6gukv\u00e6\u00f0i vestr\u00e6nna b\u00f3kmennta, <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/2017\/12\/01\/biblian-i-bokmenntum-dante\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"wds_primary_category":0,"footnotes":""},"categories":[1125,25,1129],"tags":[1093],"class_list":["post-2365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bokmenntir","category-fyrsta-mosebok","category-listir","tag-1mos-4"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2365"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2365\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}