{"id":5732,"date":"2019-06-18T17:43:34","date_gmt":"2019-06-18T17:43:34","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5732"},"modified":"2025-06-27T02:10:12","modified_gmt":"2025-06-27T02:10:12","slug":"sidara-petursbref-1-kafli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/sidara-petursbref-1-kafli\/","title":{"rendered":"S\u00ed\u00f0ara P\u00e9tursbr\u00e9f 1. kafli"},"content":{"rendered":"<h3>Veri\u00f0 Gu\u00f0i \u00fe\u00f3knanleg og hviki\u00f0 ekki fr\u00e1 sannleikanum (1.1-21)<\/h3>\n<p>S\u00ed\u00f0ara P\u00e9tursbr\u00e9f hefst \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f3nafngreindum h\u00f3pi kristinna manna er heilsa\u00f0. H\u00f6fundur hvetur \u00fe\u00e1 til \u00feess a\u00f0 lifa gu\u00f0r\u00e6kilega og s\u00fdna \u00ed tr\u00fa sinni sj\u00e1lfsaga, \u00feolg\u00e6\u00f0i, br\u00f3\u00f0urelsku og k\u00e6rleika (1.3,5-7). Hann telur sig eiga skammt eftir \u00f3lifa\u00f0 og br\u00e9fi\u00f0 \u00e1 a\u00f0 vera hinsta kve\u00f0ja hans, \u00e6tlu\u00f0 til \u00e1minningar og upp\u00f6rvunar, svo a\u00f0 \u00fei\u00f0 \u00e6t\u00ed\u00f0 eftir burtf\u00f6r m\u00edna geri\u00f0 minnst \u00feessa (1.14,15).<\/p>\n<p>* <em>S\u00edmon P\u00e9tur: <\/em>P\u00e9tur var fiskima\u00f0ur \u00ed Gal\u00edleu. Hann var me\u00f0al fyrstu l\u00e6risveina Jes\u00fa og s\u00ed\u00f0ar einn af postulunum t\u00f3lf (Matt 4.18-22; 10.1-4). Hann var einn \u00feriggja l\u00e6risveina, sem ur\u00f0u vitni a\u00f0 ummyndun Jes\u00fa \u00e1 fjallinu, \u00feegar r\u00f6dd \u00far sk\u00fdi sag\u00f0i: &#8222;\u00deessi er minn elska\u00f0i sonur&#8220; (Matt 17.1-13).<\/p>\n<p>Jes\u00fas spur\u00f0i l\u00e6risveina s\u00edna: &#8222;Hvern segi\u00f0 \u00fei\u00f0 mig vera?&#8220; P\u00e9tur, sem gekk enn undir nafninu S\u00edmon, var\u00f0 \u00fe\u00e1 fyrir sv\u00f6rum: &#8222;\u00de\u00fa ert Kristur, sonur hins lifanda Gu\u00f0s.&#8220; \u00de\u00e1 sag\u00f0i Jes\u00fas hann s\u00e6lan, breytti nafni hans \u00ed &#8222;P\u00e9tur&#8220;, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir &#8222;klettur&#8220; og sag\u00f0i vi\u00f0 hann: &#8222;\u00c1 \u00feessum kletti mun \u00e9g byggja kirkju m\u00edna&#8230;\u00c9g mun f\u00e1 \u00fe\u00e9r lykla himnar\u00edkis&#8220; (Matt 16.13-20). \u00c1 altarist\u00f6flum og helgimyndum s\u00e9st P\u00e9tur oft me\u00f0 lykil \u00ed hendi. Eftir uppstigningu og himnaf\u00f6r Jes\u00fa ger\u00f0ist hann einn helsti lei\u00f0togi frumkirkjunnar (sj\u00e1 Pot 2-5; 9.32-12.19; 15.3-21).<\/p>\n<p>S\u00ed\u00f0ara P\u00e9tursbr\u00e9f mun hafa veri\u00f0 rita\u00f0 allm\u00f6rgum \u00e1rum eftir dau\u00f0a P\u00e9turs postula. H\u00f6fundar \u00e1 fyrstu \u00f6ld kristninnar skrifu\u00f0u oft rit s\u00edn \u00ed nafni \u00feekktra l\u00e6rimeistara \u00ed vir\u00f0ingarskyni vi\u00f0 \u00fe\u00e1 og kenningu \u00feeirra.<\/p>\n<p><strong>1.1\u00a0<\/strong><em>S\u00edmon P\u00e9tur: <\/em>Sj\u00e1 ofar.<\/p>\n<p><strong>1.1\u00a0<\/strong><em>\u00feeim sem&#8230;d\u00fdrm\u00e6tu tr\u00fa og m\u00e9r: <\/em>Br\u00e9fi\u00f0 mun tr\u00falega hafa veri\u00f0 \u00e6tla\u00f0 kristnum m\u00f6nnum \u00ed Litlu-As\u00edu (sj\u00e1 1P\u00e9t 1.1).<\/p>\n<p><strong>1.1 <\/strong><em>Gu\u00f0 vor og frelsari Jes\u00fas Kristur: <\/em>&#8222;Frelsari&#8220; er endurlausnari og er or\u00f0i\u00f0 haft um Jes\u00fa Krist. Hann getur frelsa\u00f0 alla menn fr\u00e1 synd og dau\u00f0a. &#8222;Kristur&#8220; er sama og gr\u00edska or\u00f0i\u00f0 <em>christos,<\/em>en \u00fea\u00f0 er \u00e1 hebresku &#8222;Mess\u00edas&#8220;, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir &#8222;hinn smur\u00f0i&#8220; e\u00f0a &#8222;hinn \u00fatvaldi.&#8220; \u00dea\u00f0 er mess\u00edasar-titill Jes\u00fa og m\u00e1 hafa \u00fdmist \u00e1 undan nafni hans e\u00f0a \u00e1 eftir.<\/p>\n<p><strong>1.1 <\/strong><em>\u00feeim sem Gu\u00f0 vor&#8230;\u00ed r\u00e9ttl\u00e6ti s\u00ednu&#8230;d\u00fdrm\u00e6tu tr\u00fa: <\/em>E\u00f0a: &#8222;heilsar \u00feeim, sem deila me\u00f0 m\u00e9r hinni s\u00f6mu d\u00fdrm\u00e6tu tr\u00fa \u00e1 r\u00e9ttl\u00e6ti drottins vors og frelsara, Jes\u00fas Krists.&#8220;<\/p>\n<p><strong>1.2 <\/strong><em>margfaldist&#8230;me\u00f0 \u00feekkingu: <\/em>Br\u00e9fritari bi\u00f0ur \u00feess, a\u00f0 lesendur hans komist til \u00e6 meiri \u00feekkingar \u00e1 Gu\u00f0i. Sp\u00e1menn og postular hafa mi\u00f0la\u00f0 \u00feessari uppl\u00fdsingu (1.19; 3.1,2), til \u00feess a\u00f0 menn l\u00e1ti ekki blekkjast af villukennendum og falssp\u00e1m\u00f6nnum.<\/p>\n<p><strong>1.4 <\/strong><em>komist undan spillingunni \u00ed heiminum&#8230;hluttakendur \u00ed gu\u00f0legu e\u00f0li: <\/em>\u00cd heimspeki Grikkja var \u00fev\u00ed sums sta\u00f0ar haldi\u00f0 fram, a\u00f0 heimurinn v\u00e6ri af hinu illa og gj\u00f6rspilltur. Sl\u00edkra hugmynda g\u00e6tti t.d. \u00ed svonefndum &#8222;gnostisisma&#8220;. \u00c6\u00f0sta takmark mannsins skyldi \u00fev\u00ed vera a\u00f0 hefja sig upp yfir \u00feessa vilpu og samlagast gu\u00f0legum anda og krafti. Br\u00e9fritarinn gr\u00edpur h\u00e9r til hugsunar og talsm\u00e1ta, sem ekki heyrir til kristinni tr\u00fa, heldur gr\u00edskri l\u00edfssko\u00f0un. \u00de\u00f3 er \u00fea\u00f0 gert \u00ed \u00feeim tilgangi a\u00f0 koma \u00e1 framf\u00e6ri hinum kristna bo\u00f0skap.<\/p>\n<p>H\u00f6fundur S\u00ed\u00f0ara P\u00e9tursbr\u00e9fs heldur \u00fev\u00ed fram, a\u00f0 \u00feeir sem tr\u00faa \u00e1 Jes\u00fa geti haldi\u00f0 \u00ed skefjum f\u00fdsnum holdsins \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 fj\u00f6llyndi, \u00e1girnd, ofdrykkju og skur\u00f0go\u00f0ad\u00fdrkun me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f6\u00f0last hlutdeild \u00ed e\u00f0li Gu\u00f0s (2.1-22; 1P\u00e9t 4.1-4).<\/p>\n<p><strong>1.5-7\u00a0<\/strong><em>s\u00fdna \u00ed tr\u00fa ykkar dygg\u00f0&#8230;k\u00e6rleika: <\/em>\u00cd flestum ritum N\u00fdja testamentis merkir tr\u00fa a\u00f0 treysta Kristi. H\u00e9r er hins vegar \u00e1tt vi\u00f0 \u00fea\u00f0, a\u00f0 tr\u00fain \u00e1 Krist ver\u00f0i au\u00f0s\u00e6 \u00ed h\u00e1tterni l\u00e6risveina hans, og hluttaka \u00feeirra \u00ed gu\u00f0legu e\u00f0li \u00feannig l\u00fd\u00f0um lj\u00f3s (1.4). Sl\u00edk tr\u00fa mun a\u00f0greina \u00fe\u00e1 sk\u00fdrt fr\u00e1 falskennendum og \u00feeim f\u00edfldj\u00f6rfu sj\u00e1lfbirgingum, sem falla munu \u00e1 eigin illverkum og tort\u00edmast (2.10-13).<\/p>\n<p>S\u00ed\u00f0ara P\u00e9tursbr\u00e9f er rita\u00f0 \u00e1 t\u00edmum, \u00feegar kristind\u00f3murinn \u00e1tti \u00ed samkeppni vi\u00f0 \u00fdmis \u00f6nnur vel metin tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 og l\u00edfssko\u00f0anir \u00ed r\u00f3mverska r\u00edkinu. Lesendurnir hafa veri\u00f0 gj\u00f6rkunnugir upptalningunni \u00ed 5. til 7. versi, \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00f6mu r\u00e1\u00f0leggingar var a\u00f0 finna \u00ed al\u00fe\u00fd\u00f0legri l\u00edfsspeki samt\u00edmans. En \u00fea\u00f0 er umfram allt tr\u00fain \u00e1 Krist, sem ver\u00f0ur til \u00feess a\u00f0 hinum kristna manni fer fram og hann vex \u00ed k\u00e6rleika (1.8,9).<\/p>\n<p><strong>1.8 <\/strong><em>Drottni vorum Jes\u00fa Kristi: <\/em>Gr\u00edska or\u00f0i\u00f0 yfir &#8222;Drottinn&#8220; er &#8222;kyrios&#8220;, sem getur \u00fe\u00fdtt meistari og l\u00edka veri\u00f0 nota\u00f0 sem kurteisis\u00e1varp, sbr. &#8222;herra&#8220;. \u00deegar \u00fea\u00f0 er nota\u00f0 um Jes\u00fa, undirstrikar \u00fea\u00f0 vald hans og m\u00e1tt. &#8222;Kristur&#8220; \u00fe\u00fd\u00f0ir &#8222;hinn smur\u00f0i&#8220;, Mess\u00edas (hinn \u00fatvaldi). Sj\u00e1 og &#8222;Drottinn (nota\u00f0 um Jes\u00fa)&#8220;.<\/p>\n<p><strong>1.11 <\/strong><em>ykkur r\u00edkulega veitast inngangur \u00ed hi\u00f0 eil\u00edfa r\u00edki Drottins&#8230;Jes\u00fa Krists: <\/em>Kristur tekur vi\u00f0 \u00feeim, sem veri\u00f0 hafa honum tr\u00fair, \u00ed hi\u00f0 eil\u00edfa r\u00edki sitt (1Kor 15.12-57; 1\u00deess 4.13-18; 1P\u00e9t 5.10,11).<\/p>\n<p><strong>1.12 <\/strong><em>sannleikanum: <\/em>H\u00e9r er r\u00e6\u00f0ir um sannleikann um Jes\u00fa Krist, sem bo\u00f0a\u00f0ur hefur veri\u00f0 af sp\u00e1m\u00f6nnum og postulum.<\/p>\n<p><strong>1.13,14 <\/strong><em>\u00ed \u00feessari tjaldb\u00fa\u00f0<\/em><strong>&#8230;<\/strong><em>a\u00f0 tjaldb\u00fa\u00f0 minni ver\u00f0i svipt: <\/em>Br\u00e9fritari tekur svo til or\u00f0a um andl\u00e1tsstund s\u00edna, a\u00f0 tjaldb\u00fa\u00f0 hans ver\u00f0i \u00fe\u00e1 svipt. A\u00f0 vera &#8222;\u00ed \u00feessari tjaldb\u00fa\u00f0&#8220; merkir a\u00f0 vera &#8222;\u00ed l\u00edkamanum&#8220; og kemur s\u00fa myndl\u00edking vel heim vi\u00f0 hugmyndir Grikkja um \u00fea\u00f0, a\u00f0 l\u00edkami mannsins s\u00e9 jar\u00f0nesk tjaldb\u00fa\u00f0, sem tekin er ni\u00f0ur og skilin eftir, \u00feegar ma\u00f0urinn deyr (sj\u00e1 og 2Kor 5.1-5). Beri\u00f0 \u00feetta saman vi\u00f0 kenningu P\u00e1ls \u00ed 1Kor 15.<\/p>\n<p><strong>1.16 <\/strong><em>komu Drottins vors Jes\u00fa Krists: <\/em>Sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1P\u00e9t 1.5 og &#8222;Dagur Drottins&#8220; og &#8222;Endurkoman&#8220;.<\/p>\n<p><strong>1.16-18 <\/strong><em>sj\u00f3narvottur&#8230;\u00feessa raust heyr\u00f0i \u00e9g sj\u00e1lfur: <\/em>Sj\u00e1 Matt 17.1-3; Mrk 9.2-7; L\u00fak 9.28-35.<\/p>\n<p><strong>1.19-21 <\/strong><em>sp\u00e1mannanna&#8230;kn\u00fa\u00f0ir af heil\u00f6gum anda: <\/em>Engir skilja or\u00f0 Heilagrar ritningar r\u00e9tt, nema \u00feeir l\u00e6risveinar, sem nj\u00f3ta vi\u00f0 lesturinn lei\u00f0sagnar heilags anda, alveg \u00e1 sama h\u00e1tt og or\u00f0 sp\u00e1manna Gamla testamentis voru \u00e1 sinni t\u00ed\u00f0 innbl\u00e1sin af anda Gu\u00f0s. Sj\u00e1 og athugagrein vi\u00f0 1P\u00e9t 1.10-12.<\/p>\n<p><strong>1.19\u00a0<\/strong><em>dagur lj\u00f3mar og morgunstjarnan rennur upp: <\/em>Morgunlj\u00f3mi n\u00fds dags, sem Kristur f\u00e6rir vi\u00f0 endurkomu s\u00edna (sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1.16). Gr\u00edska or\u00f0i\u00f0, sem h\u00e9r er \u00fe\u00fdtt me\u00f0 &#8222;morgunstjarna&#8220; merkir \u00ed raun &#8222;lj\u00f3sberi.&#8220; Jes\u00fas er \u00ed N\u00fdja testamenti nefndur &#8222;hi\u00f0 sanna lj\u00f3s&#8220; (J\u00f3h 1.9; 3.19-21) og &#8222;stjarnan sk\u00ednandi, morgunstjarnan&#8220; (Opb 22.16). \u00cd 4. M\u00f3s 24.17 er sp\u00e1d\u00f3mur um Mess\u00edas, \u00fear sem r\u00e6\u00f0ir um &#8222;stj\u00f6rnu, sem r\u00eds upp&#8230;\u00ed \u00cdsrael.&#8220;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Veri\u00f0 Gu\u00f0i \u00fe\u00f3knanleg og hviki\u00f0 ekki fr\u00e1 sannleikanum (1.1-21) S\u00ed\u00f0ara <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/sidara-petursbref-1-kafli\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4829,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5732","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5732\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}