{"id":5722,"date":"2019-06-18T17:36:47","date_gmt":"2019-06-18T17:36:47","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5722"},"modified":"2022-12-16T13:58:58","modified_gmt":"2022-12-16T13:58:58","slug":"fyrra-petursbref-1-kafli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/fyrra-petursbref-1-kafli\/","title":{"rendered":"Fyrra P\u00e9tursbr\u00e9f 1. kafli"},"content":{"rendered":"<h3>\u00datvalin, verndu\u00f0 og frelsu\u00f0<\/h3>\n<p><em>\u00dear sem s\u00f6fnu\u00f0urnir mega reyna margt m\u00f3tdr\u00e6gt, eru \u00feeir \u00ed upphafi br\u00e9fsins minntir \u00e1 \u00fea\u00f0, a\u00f0 Gu\u00f0 hefur \u00fatvali\u00f0 \u00fe\u00e1 (1.2) og verndar \u00fe\u00e1 allt til \u00feess dags, \u00feegar Jes\u00fas Kristur kemur aftur (1.7). \u00deeir geta \u00feess vegna treyst \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00feeir muni hlj\u00f3ta hj\u00e1lpr\u00e6\u00f0i\u00f0 samkv\u00e6mt fyrirheiti Gu\u00f0s (1.5). \u00deegar Jes\u00fas var reistur upp fr\u00e1 dau\u00f0um, gaf Gu\u00f0 s\u00f6fnu\u00f0i s\u00ednum n\u00fdtt l\u00edf og a\u00f0 auki lifandi von, sem l\u00fdsir og lei\u00f0ir gegnum s\u00e9rhvert jar\u00f0neskt b\u00f6l. <\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>* <\/strong><em>Litla-As\u00eda \u00e1 fyrstu \u00f6ldinni e. Kr.<\/em>: H\u00e9ru\u00f0in fimm, sem nefnd eru \u00e1 nafn \u00ed Fyrra P\u00e9tursbr\u00e9fi, Pontus, Galat\u00eda, Kappad\u00f3k\u00eda, As\u00eda og Bi\u00fe\u00fdn\u00eda, voru \u00f6ll \u00ed mi\u00f0ri og nor\u00f0urhluta Litlu-As\u00edu (1.1). Sumir \u00edb\u00faar \u00feeirra s\u00f6mdu sig a\u00f0 si\u00f0um Grikkja, en a\u00f0rir h\u00f6f\u00f0u \u00e1 s\u00e9r h\u00e1ttu \u00fej\u00f3\u00f0anna \u00ed austri (\u00fear sem n\u00fa er \u00cdran). \u00de\u00e1 haf\u00f0i og fj\u00f6ldi Gy\u00f0inga sest a\u00f0 \u00e1 \u00feessum sl\u00f3\u00f0um. P\u00e1ll postuli bo\u00f0a\u00f0i fagna\u00f0arerindi\u00f0 \u00ed Galat\u00edu og sums sta\u00f0ar \u00ed As\u00edu, en ekki er fr\u00e1 \u00fev\u00ed greint \u00ed N\u00fdja testamenti, a\u00f0 hann hafi komi\u00f0 til \u00feeirra h\u00e9ra\u00f0a annarra, sem minnst er \u00e1 \u00ed Fyrra P\u00e9tursbr\u00e9fi. Vera m\u00e1, a\u00f0 P\u00e9tur postuli hafi komi\u00f0 \u00feanga\u00f0 nokkru fyrr en P\u00e1ll h\u00f3f kristnibo\u00f0sstarf sitt.<\/p>\n<p><em>* P\u00e9tur postuli Jes\u00fa Krists: <\/em>Hann h\u00e9t S\u00edmon, en g\u00e9kk einnig undir nafninu P\u00e9tur, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir &#8222;klettur.&#8220; Eftir jar\u00f0vistardaga Jes\u00fa var\u00f0 P\u00e9tur einn helsti lei\u00f0togi frumkirkjunnar (sj\u00e1 Post 2-5; 9.32-12.19; 15.3-21).<\/p>\n<p>&#8222;Postuli&#8220; merkir \u00ed Fyrra P\u00e9tursbr\u00e9fi s\u00e1, sem af Gu\u00f0i er \u00fatvalinn til \u00feess a\u00f0 brei\u00f0a \u00fat<\/p>\n<p>bo\u00f0skapinn um Jes\u00fa Krist. &#8222;Kristur&#8220; er sama og gr\u00edska or\u00f0i\u00f0 <em>christos,<\/em>en \u00fea\u00f0 er \u00e1 hebresku &#8222;Mess\u00edas&#8220;, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir &#8222;hinn smur\u00f0i&#8220; e\u00f0a &#8222;hinn \u00fatvaldi.&#8220; \u00dea\u00f0 er mess\u00edasar-titill Jes\u00fa og m\u00e1 \u00fdmist hafa \u00e1 undan nafni hans e\u00f0a \u00e1 eftir. Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/drottinn-eitt-af-virdingarnofnum-jesu\/\">Drottinn<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.1\u00a0<\/strong><em>hinum \u00fatv\u00f6ldu&#8230;sem \u00fatlendingar dreif\u00f0ir: <\/em>Kalla\u00f0 var, a\u00f0 Gy\u00f0ingar sem sest h\u00f6f\u00f0u a\u00f0 utan Palest\u00ednu, byggju \u00ed &#8222;dreifingunni&#8220; (diaspora). \u00de\u00f3 mun h\u00e9r tr\u00falega \u00e1tt vi\u00f0 hei\u00f0ing-kristna menn \u00ed nor\u00f0anver\u00f0ri Litlu-As\u00edu. L\u00edka m\u00e1 hugsa s\u00e9r, a\u00f0 kristnum m\u00f6nnum s\u00e9 l\u00edkt vi\u00f0 \u00fatlendinga, af \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00edferni \u00feeirra stingur um margt \u00ed st\u00faf vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem er til si\u00f0s hj\u00e1 hei\u00f0num samborgurum \u00feeirra (sbr. Fil 3.20).<\/p>\n<p><strong>1.2 <\/strong><em>Gu\u00f0s f\u00f6\u00f0ur og helga\u00f0ir af anda hans: <\/em>Jes\u00fas kalla\u00f0i Gu\u00f0 f\u00f6\u00f0ur (sj\u00e1 t.d. J\u00f3h 14). P\u00e1ll gerir eins \u00ed m\u00f6rgum br\u00e9fa sinna (1Kor 1.3; Gal 1.2,3; Fil 1.2; R\u00f3m 1.7).<\/p>\n<p>&#8222;Andi hans&#8220; er heilagur andi. Gr\u00edska or\u00f0i\u00f0, sem h\u00e9r er \u00fe\u00fdtt me\u00f0 &#8222;helga\u00f0ir&#8220; merkir &#8222;fr\u00e1teknir handa Gu\u00f0i&#8220;, kalla\u00f0ir til \u00feess a\u00f0 fara a\u00f0 vilja hans. Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/heilagur-andi\/\">Heilagur andi<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.2\u00a0<\/strong><em>hreinsast me\u00f0 bl\u00f3\u00f0i hans: <\/em>\u00cd 2. M\u00f3seb\u00f3k 24.3-8 segir fr\u00e1 \u00fev\u00ed, er M\u00f3ses st\u00f6kkti bl\u00f3\u00f0i nauta \u00e1 f\u00f3lki\u00f0 \u00fev\u00ed til sta\u00f0festingar, a\u00f0 \u00cdsraelsl\u00fd\u00f0ur h\u00e9ldi s\u00e1ttm\u00e1lann, sem Drottinn hef\u00f0i vi\u00f0 hann gert, h\u00e9ti a\u00f0 hl\u00fd\u00f0a Drottni og gera allt sem hann hef\u00f0i bo\u00f0i\u00f0. A\u00f0 kristnum skilningi sta\u00f0festir bl\u00f3\u00f0 Jes\u00fa Krists eil\u00edfan s\u00e1ttm\u00e1la \u00e1 milli Gu\u00f0s og manna (sj\u00e1 og Heb 9.18-22).<\/p>\n<p><strong>1.3 <\/strong><em>fa\u00f0ir&#8230;upprisu Jes\u00fa Krists fr\u00e1 dau\u00f0um: <\/em>Sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1.2 (Gu\u00f0s f\u00f6\u00f0ur&#8230;). Sj\u00e1 og &#8222;Drottinn&#8220; \u00e1 bls. 2010. Drottinn Gu\u00f0 reisti Jes\u00fa upp fr\u00e1 dau\u00f0um \u00e1 \u00feri\u00f0ja degi eftir a\u00f0 hann d\u00f3 \u00e1 krossinum (Matt 28.1-10; Post 2.22-24). Sj\u00e1 og &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/upprisa\/\">Upprisan<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.4\u00a0<\/strong><em>arfleif\u00f0 sem y\u00f0ur er geymd \u00e1 himnum: <\/em>\u00deessi arfleif\u00f0 er eil\u00edft l\u00edf, sem Gu\u00f0 hefur heiti\u00f0 \u00feeim, sem elska hann og treysta og tr\u00faa \u00e1 Jes\u00fa Krist (sj\u00e1 J\u00f3h 14.1-6; K\u00f3l 3.1-4; 1\u00deess 4.13-18; Heb 4.1-11. Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/eilift-lif\/\">Eil\u00edft l\u00edf<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.5 <\/strong><em>y\u00f0ur sem tr\u00fai\u00f0&#8230;\u00e1 efsta degi: <\/em>A\u00f0 tr\u00faa merkir h\u00e9r a\u00f0 treysta Gu\u00f0i. \u00cd m\u00f6rgum br\u00e9fa N\u00fdja testamentis r\u00e6\u00f0ir um endurkomu Jes\u00fas Krists (1Kor 15.20-28; Fil 1.10; 2.16; 3.20,21; 1\u00deess 4.13-18). Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/endurkoma-drottins-jesu\/\">Endurkoman<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.7\u00a0<\/strong><em>d\u00fdrm\u00e6tari en&#8230;gull&#8230;reynt \u00ed eldi: <\/em>\u00dea\u00f0 er nefnt &#8222;sk\u00edragull&#8220;, sem \u00ed eldi hefur veri\u00f0 hreinsa\u00f0 af \u00f6\u00f0rum efnum. Hi\u00f0 sama \u00e1 vi\u00f0 um tr\u00fana. \u00deegar h\u00fan hefur veri\u00f0 pr\u00f3fu\u00f0 \u00ed &#8222;eldi&#8220; freistinga og m\u00f3tl\u00e6tis, ver\u00f0ur h\u00fan sterkari og hreinni eftir.<\/p>\n<p><strong>1.9\u00a0<\/strong><em>a\u00f0 n\u00e1 takmarki tr\u00faar ykkar, frelsun s\u00e1lna ykkar: <\/em>Or\u00f0i\u00f0 &#8222;frelsun&#8220; \u00fe\u00fd\u00f0ir hi\u00f0 sama og &#8222;hj\u00e1lpr\u00e6\u00f0i&#8220; og merkir \u00ed Bibl\u00edunni allt \u00fea\u00f0 sem Gu\u00f0 hefur gert og gerir enn til \u00feess a\u00f0 frelsa mennina fr\u00e1 synd og dau\u00f0a. Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/hjalpraedi\/\">K\u00e6rleikur Gu\u00f0s frelsar (Hj\u00e1lpr\u00e6\u00f0i)<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.10-12 <\/strong><em>sp\u00e1mennirnir: <\/em>\u00cd sp\u00e1d\u00f3msb\u00f3k Jesaja r\u00e6\u00f0ir um \u00fej\u00f3n Drottins, harmkv\u00e6lamann og kunnugan \u00fej\u00e1ningum, sem s\u00ed\u00f0ar ver\u00f0ur langra l\u00edfdaga au\u00f0i\u00f0 og hlotnast hei\u00f0ur og sess me\u00f0al st\u00f3rmenna (Jes 49.1-6; 50.4-7; 52.13-53.12). \u00deegar \u00ed frumkristni var fari\u00f0 a\u00f0 l\u00edta \u00e1 Jes\u00fa Krist sem \u00feann Mess\u00edas (hinn smur\u00f0a, \u00fatvalda), sem rita\u00f0 er um af sp\u00e1m\u00f6nnum Gamla testamentis (Jes 9.6-7; 11.1-9; M\u00edk 5.2-5).<\/p>\n<p><strong>1.12\u00a0<\/strong><em>Inn \u00ed \u00feetta f\u00fdsir jafnvel englana a\u00f0 skyggnast: <\/em>Or\u00f0i\u00f0 &#8222;engill&#8220; er sama or\u00f0i\u00f0 og <em>angelos <\/em>\u00e1 gr\u00edsku, en \u00fea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir sendibo\u00f0i. Englar eru \u00fej\u00f3nar og sendibo\u00f0ar Gu\u00f0s.<\/p>\n<h3>\u00datvalin, heil\u00f6g \u00fej\u00f3\u00f0 v\u00ed\u00f0fr\u00e6gi me\u00f0 l\u00edferni s\u00ednu d\u00e1\u00f0ir Drottins.<\/h3>\n<p>Gu\u00f0 hefur \u00fatvali\u00f0 n\u00fdja, heilaga \u00fej\u00f3\u00f0, sem \u00e1 a\u00f0 vera konunglegur prestd\u00f3mur, \u00fej\u00f3na honum og heg\u00f0a s\u00e9r vel me\u00f0al \u00fej\u00f3\u00f0anna. H\u00fan m\u00e1 b\u00faast vi\u00f0 \u00ferengingum \u00ed eftirfylgdinni vi\u00f0 Krist, \u00e1 sama h\u00e1tt og hann \u00fej\u00e1\u00f0ist fyrir hana. Krists vinum er sagt, hvernig \u00feeir skuli koma fram hver vi\u00f0 annan; \u00feeim ber l\u00edka a\u00f0 vir\u00f0a gamla vini og h\u00e1ttsemi \u00feeirra, sem oft og t\u00ed\u00f0um fer \u00ed b\u00e1ga vi\u00f0 hi\u00f0 n\u00fdja l\u00edf endurf\u00e6\u00f0ingarinnar.<\/p>\n<p><strong>1.13 <\/strong><em>vi\u00f0 opinberun Jes\u00fa Krists: <\/em>Sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1.5 (y\u00f0ur sem tr\u00fai\u00f0&#8230;\u00e1 efsta degi).<\/p>\n<p><strong>1.14 <\/strong><em>girndum: <\/em>Br\u00e9fritarinn hvetur lesendur s\u00edna til \u00feess a\u00f0 l\u00e1ta af l\u00f6stum og brotum eins og ofdrykkju, saurlifna\u00f0i og skur\u00f0go\u00f0ad\u00fdrkun (\u00fe.e. tilbei\u00f0slu \u00e1 hei\u00f0num gu\u00f0um og gy\u00f0jum (sj\u00e1 4.1-4).<\/p>\n<p><strong>1.17 <\/strong><em>f\u00f6\u00f0ur: <\/em>Sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1.2 (Gu\u00f0s f\u00f6\u00f0ur).<\/p>\n<p><strong>1.18\u00a0<\/strong><em>frelsa\u00f0i ykkur&#8230;fr\u00e1 f\u00e1n\u00fdtri heg\u00f0un ykkar: <\/em>Gr\u00edska s\u00f6gnin, sem h\u00e9r er \u00fe\u00fddd me\u00f0 &#8222;frelsa\u00f0i&#8220;, merkir oft \u2013 og \u00fe\u00f3 ekki \u00e1vallt \u2013 &#8222;a\u00f0 grei\u00f0a lausnargjald til \u00feess a\u00f0 leysa \u00fer\u00e6l e\u00f0a fanga.&#8220; Me\u00f0 &#8222;f\u00e1n\u00fdtri heg\u00f0un&#8220; er \u00e1tt vi\u00f0 framfer\u00f0i lesendanna \u00e1\u00f0ur en \u00feeir ur\u00f0u hl\u00fd\u00f0in Gu\u00f0s b\u00f6rn (sj\u00e1 1.14; 4.1-4).<\/p>\n<p><strong>1.19\u00a0<\/strong><em>frelsa\u00f0i ykkur&#8230;me\u00f0 d\u00fdrm\u00e6tu bl\u00f3\u00f0i Krists&#8230;hins l\u00fdtalausa og \u00f3flekka\u00f0a lambs: <\/em><\/p>\n<p>\u00c1 fri\u00f0\u00fe\u00e6gingardaginn \u00e1r hvert f\u00f3rnu\u00f0u prestarnir skepnu og var bl\u00f3\u00f0i hennar st\u00f6kkt \u00e1 lok s\u00e1ttm\u00e1lsarkarinnar (n\u00e1\u00f0arst\u00f3linn). \u00deannig var fri\u00f0\u00fe\u00e6gt fyrir syndir \u00cdsraelsmanna (3M\u00f3s 4.1-6.30; 16.1-34).<\/p>\n<p>Dau\u00f0i Jes\u00fa \u00e1 krossinum var a\u00f0 skilningi N\u00fdja testamentis sonarf\u00f3rn til syndafyrirgefningar (R\u00f3m 3.25,26). Bl\u00f3\u00f0i Jes\u00fa er l\u00edkt vi\u00f0 bl\u00f3\u00f0 \u00f3flekka\u00f0s lambs, sem f\u00e6rir fyrirgefningu synda (Heb 9.23-28; 1J\u00f3h 1.7).<\/p>\n<p><strong>1.25 <\/strong><em>fagna\u00f0arerindi\u00f0: <\/em>Fagna\u00f0arerindi\u00f0 (sbr. gu\u00f0spjall, \u00e1 ensku &#8222;gospel&#8220;) er hvort tveggja \u00ed senn bo\u00f0skapurinn um Jes\u00fa og bo\u00f0skapur Jes\u00fa um Gu\u00f0s r\u00edki. \u00deeir sem treysta Jes\u00fa og tr\u00faa gle\u00f0ibo\u00f0skapnum ver\u00f0a l\u00e6risveinar hans og heyra til Gu\u00f0s l\u00fd\u00f0 (sj\u00e1 og R\u00f3m 1.16,17).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00datvalin, verndu\u00f0 og frelsu\u00f0 \u00dear sem s\u00f6fnu\u00f0urnir mega reyna margt <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/fyrra-petursbref-1-kafli\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4829,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5722","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5722\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}