{"id":5612,"date":"2019-06-17T13:59:47","date_gmt":"2019-06-17T13:59:47","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5612"},"modified":"2022-12-16T13:59:03","modified_gmt":"2022-12-16T13:59:03","slug":"kolossubrefid-1-kafli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/kolossubrefid-1-kafli\/","title":{"rendered":"K\u00f3lossubr\u00e9fi\u00f0 1. kafli"},"content":{"rendered":"<h3>Heilsan, \u00feakkir, b\u00e6nir og s\u00e1lmur um Krist<\/h3>\n<p>P\u00e1ll heilsar safna\u00f0arf\u00f3lkinu \u00ed K\u00f3lossu og \u00feakkar Gu\u00f0i fyrir allt \u00fea\u00f0 g\u00f3\u00f0a, sem hann hefur af \u00fev\u00ed fregna\u00f0. Hann bi\u00f0ur Gu\u00f0 \u00feess, a\u00f0 s\u00f6fnu\u00f0urinn hviki \u00ed engu fr\u00e1 tr\u00fanni \u00e1 Krist Jes\u00fa. 15. til 20. vers fyrsta kap\u00edtula br\u00e9fsins er s\u00e1lmur \u00far frumkirkjunni. \u00dear er \u00fev\u00ed l\u00fdst, hver Jes\u00fas er og \u00ed hverju hj\u00e1lpr\u00e6\u00f0isverk hans er f\u00f3lgi\u00f0.<\/p>\n<p><em>\u00a0* K\u00f3lossa: <\/em>K\u00f3lossa var um 175 km. \u00ed austur fr\u00e1 Efesus, \u00ed svonefndum L\u00fdkus\u00e1rdal. A\u00f0 borginni l\u00e1gu fj\u00f6lfarnar verslunarlei\u00f0ir, b\u00e6\u00f0i \u00far austri og vestri. H\u00fan haf\u00f0i veri\u00f0 mikill kaupsta\u00f0ur um fimm alda bil fyrir upphaf okkar t\u00edmatals, einkum fr\u00e6g fyrir ullarvefna\u00f0. \u00c1 d\u00f6gum P\u00e1ls haf\u00f0i K\u00f3lossa \u00fe\u00f3 m\u00e1tt l\u00fata \u00ed l\u00e6gra haldi fyrir n\u00e1grannaborgunum H\u00ederap\u00f3lis og La\u00f3d\u00edkeu. K\u00f3lossa gj\u00f6rey\u00f0ilag\u00f0ist \u00ed jar\u00f0skj\u00e1lfta einhvern t\u00edma \u00e1 \u00e1rabilinu milli 60 og 64 e. Kr.<\/p>\n<p>Af K\u00f3lossubr\u00e9finu a\u00f0 d\u00e6ma hefur margskyns \u00e1tr\u00fana\u00f0ur og \u00fdmisleg l\u00edfsspeki \u00ferifist \u00ed borginni og umhverfi hennar, og eitthva\u00f0 af \u00feessu hefur blandast saman. Sumir tr\u00fa\u00f0u \u00e1 stj\u00f6rnurnar, &#8222;heimsv\u00e6ttirnar&#8220; sem kalla\u00f0ar voru (2.8), a\u00f0rir tilb\u00e1\u00f0u engla, og enn voru dulspekingar sem gengust upp vi\u00f0 helgiathafnir launhelganna svonefndu og vildu fara a\u00f0 str\u00f6ngum bo\u00f0um \u00feeirra og b\u00f6nnum (2.16-23).<\/p>\n<p>* <em>P\u00e1ll&#8230;T\u00edm\u00f3teus: <\/em>P\u00e1ll gekk einnig undir hinu gy\u00f0ingalega nafni s\u00ednu, S\u00e1l (Post 7.57-8.3; 9.1-30). Ungur var hann far\u00edsei, hl\u00fd\u00f0inn l\u00f6gm\u00e1li M\u00f3se, og ofs\u00f3tti kirkjuna (Fil 3.5,6). Hinn upprisni Kristur \u00fatvaldi hann postula sinn og f\u00f3l honum a\u00f0 pr\u00e9dika fagna\u00f0arerindi\u00f0.(Post 9.1-19). Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/pall-sal-fra-tarsus\/\">P\u00e1ll (S\u00e1l) fr\u00e1 Tarsus<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p>T\u00edm\u00f3teus var &#8222;sonur tr\u00faa\u00f0rar konu af gy\u00f0inga\u00e6tt, en fa\u00f0ir hans var gr\u00edskur&#8230;P\u00e1ll vildi hafa hann me\u00f0 s\u00e9r og umskar hann s\u00f6kum Gy\u00f0inga,&#8220; segir \u00ed Post 16.1-3. Hann var samverkama\u00f0ur P\u00e1ls og nefndur \u00e1 nafn \u00ed \u00fdmsum br\u00e9fa hans (1Kor 4.17; 2Kor 1.1; 1\u00deess 1.1; F\u00edlm 1).<\/p>\n<p><strong>1.1\u00a0<\/strong><em>postuli Krists Jes\u00fa: <\/em>&#8222;Postuli&#8220; \u00fe\u00fd\u00f0ir <em>sendima\u00f0ur<\/em>, h\u00e9r s\u00e1 sem Gu\u00f0 hefur vali\u00f0 til \u00feess a\u00f0 brei\u00f0a \u00fat fagna\u00f0arerindi\u00f0 um Jes\u00fa Krist. &#8222;Kristur&#8220; \u00fe\u00fd\u00f0ir <em>Hinn smur\u00f0i<\/em>, sem er \u00e1 hebresku <em>Mess\u00edas\u00a0<\/em>(e\u00f0a hinn \u00fatvaldi).<\/p>\n<p><strong>1.2\u00a0<\/strong><em>tr\u00fau\u00f0&#8230;helgu\u00f0 systkin \u00ed Kristi: <\/em>Gu\u00f0s b\u00f6rn eru v\u00ed\u00f0a \u00ed N\u00fdja testamenti nefnd &#8222;hin heil\u00f6gu&#8220;, \u00fe.e. \u00feau sem heyra til Gu\u00f0s l\u00fd\u00f0.<\/p>\n<p><strong>1.3\u00a0<\/strong><em>Gu\u00f0i, f\u00f6\u00f0ur Drottins vors Jes\u00fa: <\/em>Jes\u00fas kallar Gu\u00f0 oft &#8222;f\u00f6\u00f0ur&#8220; (sj\u00e1 t.d. J\u00f3h 14). Hi\u00f0 sama gerir P\u00e1ll \u00ed m\u00f6rgum br\u00e9fa sinna ( Gal 1.2,3; 1Kor 1,3: Fil 1.2; R\u00f3m 1.7).<\/p>\n<p>\u00deegar &#8222;Drottinn&#8220; er haft um Jes\u00fa, v\u00edsar \u00fea\u00f0 til r\u00edkis hans og m\u00e1ttar. Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/drottinn-eitt-af-virdingarnofnum-jesu\/\">Drottinn<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.4 <\/strong><em>tr\u00fa: <\/em>Tr\u00fa er a\u00f0 treysta Gu\u00f0s syni, Jes\u00fa Kristi, sem fyrirgefur syndir (1.13,14). Sj\u00e1 og &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/tru\/\">Tr\u00fa<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.5\u00a0<\/strong><em>\u00ed himnunum: <\/em>Or\u00f0i\u00f0 er haft um eil\u00edft r\u00edki Gu\u00f0s. H\u00e1s\u00e6ti hans er &#8222;\u00e1 himnum&#8220; og konungd\u00f3mur hans drottnar yfir alheimi. \u00c1 himnum situr Kristur vi\u00f0 h\u00e6gri h\u00f6nd Gu\u00f0s, f\u00f6\u00f0ur alm\u00e1ttugs (3.1).<\/p>\n<p><strong>1.5\u00a0<\/strong><em>\u00ed or\u00f0i sannleikans, fagna\u00f0arerindinu: <\/em>&#8222;Or\u00f0 sannleikans&#8220; um Jes\u00fa Krist er \u00fea\u00f0 sem Epafras bo\u00f0a\u00f0i K\u00f3lossum\u00f6nnum og hi\u00f0 sama og P\u00e1ll pr\u00e9dikar. \u00dea\u00f0 er l\u00edka nefnt &#8222;fagna\u00f0arerindi\u00f0&#8220; og merkir \u00fe\u00e1 b\u00e6\u00f0i bo\u00f0skapinn um Krist og kenningu Jes\u00fa um Gu\u00f0s r\u00edki. P\u00e1ll kallar fagna\u00f0arerindi\u00f0 l\u00edka &#8222;kraft Gu\u00f0s sem frelsar hvern \u00feann mann sem tr\u00fair&#8220; (R\u00f3m 1.16).<\/p>\n<p><strong>1.7 <\/strong><em>Epafrasi: <\/em>Epafras h\u00e9t samverkama\u00f0ur P\u00e1ls. Hann bo\u00f0a\u00f0i K\u00f3lossum\u00f6nnum fagna\u00f0arerindi\u00f0. Hann var l\u00edklega upprunninn \u00ed Litlu-As\u00edu (K\u00f3l 4.12) og mun hafa seti\u00f0 me\u00f0 P\u00e1li \u00ed fangelsi (F\u00edlm 23,24). \u00dea\u00f0 var Epafras, sem flutti P\u00e1li \u00feau gle\u00f0it\u00ed\u00f0indi, a\u00f0 tr\u00fa K\u00f3lossumanna \u00e1 Krist hef\u00f0i vaxi\u00f0 og dafna\u00f0 og fagna\u00f0arerindi\u00f0 bori\u00f0 \u00e1v\u00f6xt.<\/p>\n<p><strong>1.8 <\/strong><em>andinn: <\/em>Heilagur andi, sem gefur Gu\u00f0s l\u00fd\u00f0 gjafir s\u00ednar, svo sem k\u00e6rleika (1.8), speki og skilning (1.9). Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/heilagur-andi\/\">Heilagur andi<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.10\u00a0<\/strong><em>eins og Gu\u00f0i l\u00edkar: <\/em>Gr\u00edska or\u00f0i\u00f0 sem h\u00e9r er \u00fe\u00fdtt me\u00f0 &#8222;Gu\u00f0i&#8220; er &#8222;k\u00fdr\u00edos&#8220;, \u00fe.e.<em>Drottinn<\/em>, og \u00e1 vi\u00f0 Krist Jes\u00fa. (Sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1.3).<\/p>\n<p><strong>1.12,13 <\/strong><em>arfleif\u00f0 heilagra \u00ed lj\u00f3sinu&#8230;r\u00edki s\u00edns elska\u00f0a sonar: <\/em>V\u00ed\u00f0a \u00ed Bibl\u00edunni t\u00e1knar lj\u00f3si\u00f0 Gu\u00f0 e\u00f0a Gu\u00f0s or\u00f0 (1J\u00f3h 1.5; Slm 119.105), en auk \u00feess menn og m\u00e1lefni sem birta sannleika Gu\u00f0s (Jes 49.6). L\u00e6risveinar Jes\u00fa (s\u00f6fnu\u00f0urinn) er nefndir &#8222;b\u00f6rn lj\u00f3ssins&#8220; (J\u00f3h 12.35,36,46; Ef 5.8).<\/p>\n<p>Veldi Gu\u00f0s sonar (hins Smur\u00f0a), e\u00f0a Gu\u00f0s r\u00edki\u00f0, er konungd\u00f3murinn, sem drottnar yfir alheimi, b\u00e6\u00f0i \u00ed \u00feessu l\u00edfi og hinu komanda (sj\u00e1 og Ef 5.5). Jes\u00fas ber siguror\u00f0 af Satan og \u00f6llum illum \u00f6flum<strong>,<\/strong>er standa \u00ed gegn Gu\u00f0i. \u00deeir sem treysta Kristi hlj\u00f3ta fyrirgefningu synda sinna og hafa \u00fea\u00f0an \u00ed fr\u00e1 frelsi til \u00feess a\u00f0 elska Gu\u00f0 og \u00fej\u00f3na honum.<\/p>\n<p><strong>1.13\u00a0<\/strong><em>valdi myrkursins: <\/em>Myrkri\u00f0 t\u00e1knar \u00ed Bibl\u00edunni \u00fej\u00e1ningu, eymd (Slm 107.10) og heimsku (Pr\u00e9d 2.14). Andst\u00e6\u00f0ingar Gu\u00f0s eru kalla\u00f0ir &#8222;heimsdrottnar myrkursins&#8220; (Ef 6.12) og \u00feeim sem ekki gj\u00f6ra vilja hans kann a\u00f0 ver\u00f0a &#8222;varpa\u00f0 \u00ed ystu myrkur&#8220; (Matt 22.13). Nafni\u00f0 &#8222;Satan&#8220; \u00fe\u00fd\u00f0ir<em>andst\u00e6\u00f0ingur Gu\u00f0s.<\/em>Satan er h\u00f6f\u00f0ingi hinna illu afla, sem standa \u00ed gegn Gu\u00f0i og vilja hans.<\/p>\n<p><strong>1.14 <\/strong><em>fyrirgefningu synda okkar: <\/em>Synd er \u00fea\u00f0, sem skilur okkur fr\u00e1 Gu\u00f0i og \u00f6\u00f0rum m\u00f6nnum, enda \u00f3hl\u00fd\u00f0nast syndarinn bo\u00f0or\u00f0um Drottins. Fyrirgefning gerir sektina a\u00f0 engu, gerir a\u00f0 engu skilr\u00fami\u00f0 \u00e1 milli Gu\u00f0s og manns. \u00cd helgiritum Gy\u00f0inga (Gamla testamenti) g\u00e1tu \u00feeir sem broti\u00f0 h\u00f6f\u00f0u gegn vilja Gu\u00f0s hloti\u00f0 fyrirgefningu ef \u00feeir l\u00e9tu af syndum s\u00ednum, sneru s\u00e9r aftur til Drottins og f\u00e6r\u00f0u f\u00f3rn samkv\u00e6mt fyrirm\u00e6lum M\u00f3selaga (sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 1.20). Jes\u00fas d\u00f3 til \u00feess a\u00f0 bera burt syndir heimsins (R\u00f3m 3.25,26; Ef 1.7,8). Sj\u00e1 og &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/synd\/\">Synd<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.15,16\u00a0<\/strong><em>Hann er \u00edmynd hins \u00f3s\u00fdnilega Gu\u00f0s&#8230;Enda var allt skapa\u00f0 \u00ed honum: <\/em>\u00deeir, sem s\u00e1u Jes\u00fa, s\u00e1u f\u00f6\u00f0urinn \u00e1 himnum. Jes\u00fas var \u00ed upphafi hj\u00e1 Gu\u00f0i. Allt var\u00f0 til fyrir hann (J\u00f3h 1.1-3).<\/p>\n<p><strong>1.18 <\/strong><em>h\u00f6fu\u00f0 l\u00edkamans, kirkjunnar: <\/em>Kristur er h\u00f6fu\u00f0 kirkjunnar, sem P\u00e1ll nefndi t\u00ed\u00f0um &#8222;l\u00edkama Krists&#8220; (R\u00f3m 12.5; 1Kor 12.17; Ef 1.22,23). Sj\u00e1 og &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/kirkjan\/\">Kirkjan<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.18\u00a0<\/strong><em>frumbur\u00f0urinn fr\u00e1 hinum dau\u00f0u: <\/em>Eftir \u00e1 Jes\u00fas haf\u00f0i veri\u00f0 l\u00edfl\u00e1tinn \u00e1 krossi, reisti Gu\u00f0 hann upp fr\u00e1 dau\u00f0um (Matt 27.31-28.7; Post 2.22-24,32). Sj\u00e1 og 1Kor 15.20,23 og &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/upprisa\/\">Upprisan<\/a>&#8222;.<\/p>\n<p><strong>1.20\u00a0<\/strong><em>bl\u00f3\u00f0i s\u00ednu \u00fathelltu \u00e1 krossi: <\/em>Jes\u00fas d\u00f3 \u00e1 krossi til \u00feess a\u00f0 sigra dau\u00f0ann og vera fri\u00f0\u00fe\u00e6ging fyrir syndir mannanna. H\u00e9r er sk\u00edrskota\u00f0 til f\u00f3rnar prestanna \u00ed Musterinu \u00e1 fri\u00f0\u00fe\u00e6gingardaginn (J\u00f3m Kipp\u00far) \u00e1r hvert. Prestarnir sl\u00e1tru\u00f0u f\u00f3rnard\u00fdri og st\u00f6kktu bl\u00f3\u00f0i \u00feess \u00e1 lok s\u00e1ttm\u00e1lsarkarinnar til \u00feess a\u00f0 fri\u00f0\u00fe\u00e6gja fyrir syndir l\u00fd\u00f0sins (3M\u00f3s 16.14-16). En h\u00e9r hefur sj\u00e1lfur Gu\u00f0 f\u00e6rt f\u00f3rnina. Sj\u00e1 og R\u00f3m 3.25-26; Ef 1.7,8; Heb 9.15 og 1Kor 1.30.<\/p>\n<p><strong>1.23\u00a0<\/strong><em>\u00fej\u00f3nn \u00feess: <\/em>Gr\u00edska or\u00f0i\u00f0, sem h\u00e9r er \u00fe\u00fdtt me\u00f0 &#8222;\u00fej\u00f3nn&#8220; er <em>d\u00edakonos. <\/em>\u00dea\u00f0 er sama or\u00f0i\u00f0 og &#8222;dj\u00e1kni&#8220; \u00e1 \u00edslensku.<\/p>\n<p><strong>1.25\u00a0<\/strong><em>Hennar \u00fej\u00f3nn: <\/em>P\u00e1ll hefur veri\u00f0 valinn \u00fej\u00f3nn kirkjunnar, bo\u00f0beri fagna\u00f0arerindis Jes\u00fa Krists.<\/p>\n<p><strong>1.26,27\u00a0<\/strong><em>leyndard\u00f3minn&#8230;leyndard\u00f3mi: <\/em>Leyndard\u00f3murinn er gle\u00f0it\u00ed\u00f0indin af \u00fev\u00ed sem Jes\u00fas Kristur hefur gert til \u00feess a\u00f0 frelsa mennina fr\u00e1 synd og dau\u00f0a (R\u00f3m 16.25,26). H\u00f6fundur Efesusbr\u00e9fsins l\u00fdsir \u00feessum leyndard\u00f3mi svo: &#8222;Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hl\u00fd\u00f0a \u00e1 fagna\u00f0arerindi\u00f0 eru hei\u00f0ingjarnir or\u00f0nir erfingjar me\u00f0 okkur<strong>,<\/strong>einn l\u00edkami me\u00f0 okkur, og eiga hlut \u00ed sama fyrirheiti og vi\u00f0&#8220; (Ef 3.3-6).<\/p>\n<p><strong>1.27\u00a0<\/strong><em>hei\u00f0nar \u00fej\u00f3\u00f0ir: <\/em>F\u00e6stir \u00edb\u00faar K\u00f3lossu voru Gy\u00f0ingar. Sj\u00e1 &#8222;<a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/heidingjarnir\/\">Hei\u00f0ingjarnir<\/a>&#8222;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heilsan, \u00feakkir, b\u00e6nir og s\u00e1lmur um Krist P\u00e1ll heilsar safna\u00f0arf\u00f3lkinu <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/kolossubrefid-1-kafli\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4829,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5612","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5612\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}