{"id":5184,"date":"2019-04-22T13:24:08","date_gmt":"2019-04-22T13:24:08","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5184"},"modified":"2026-04-17T13:01:14","modified_gmt":"2026-04-17T13:01:14","slug":"markusargudspjall-inngangur","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/markusargudspjall-inngangur\/","title":{"rendered":"Mark\u00fasargu\u00f0spjall &#8211; Inngangur"},"content":{"rendered":"<p><em>Stundum \u00fearf a\u00f0 \u00feegja yfir g\u00f3\u00f0um fr\u00e9ttum og segja \u00fe\u00e6r ekki fyrr en r\u00e9tta stundin til \u00feess er runnin upp. \u00cd Mark\u00fasargu\u00f0spjalli er leyndarm\u00e1li\u00f0 mikla svari\u00f0 vi\u00f0 spurningunni: &#8222;Hver er Jes\u00fas?&#8220;<\/em><\/p>\n<h3>Hver er s\u00e9rsta\u00f0a Mark\u00fasargu\u00f0spjalls?<\/h3>\n<p>Mark\u00fasargu\u00f0spjall er styst og l\u00edklega elst gu\u00f0spjallanna fj\u00f6gurra. M\u00e1lfari\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed er a\u00f0 sama skapi einfalt og au\u00f0skili\u00f0 sem sagan sem \u00fea\u00f0 rekur er mikilfengleg. Margt af efni Mark\u00fasargu\u00f0spjalls rekumst vi\u00f0 \u00e1 aftur \u00ed gu\u00f0spj\u00f6llum Matteusar og L\u00fakasar, en \u00feessir h\u00f6fundar tveir skipa \u00fev\u00ed \u00f6\u00f0ru v\u00edsi ni\u00f0ur og b\u00e6ta auk \u00feess vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00dea\u00f0 er miki\u00f0 um a\u00f0 vera \u00ed Mark\u00fasargu\u00f0spjalli og fr\u00e1s\u00f6gnin er hr\u00f6\u00f0 og \u00fea\u00f0 er sagt fr\u00e1 fj\u00f6lm\u00f6rgum kraftaverkum Jes\u00fa og l\u00e6kningum. En samkv\u00e6mt Mark\u00fasargu\u00f0spjalli er st\u00f3rkostlegasta kraftaverk Jes\u00fa \u00fej\u00e1ning og dau\u00f0i hans sj\u00e1lfs S\u00e1 sem fyrstur vir\u00f0ist skilja \u00feetta er r\u00f3mverskur li\u00f0sforingi sem fylgist me\u00f0 Jes\u00fa deyja \u00e1 krossinum og ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 a\u00f0 or\u00f0i: &#8222;Sannarlega var \u00feessi ma\u00f0ur sonur Gu\u00f0s&#8220; (15.39).<\/p>\n<ul>\n<li>Mark\u00fasargu\u00f0spjall svarar m\u00f6rgum kn\u00fdjandi spurningum um Jes\u00fa, me\u00f0al annars \u00feessum:<\/li>\n<li>Hvernig r\u00e6tast sp\u00e1d\u00f3mar Gamla testamentis \u00ed or\u00f0um Jes\u00fa og verkum?<\/li>\n<li>Hvernig er Jes\u00fas Gu\u00f0s sonur og hvernig ver\u00f0ur \u00ed framt\u00ed\u00f0 liti\u00f0 \u00e1 hann sem Mannssoninn?<\/li>\n<li>Hvernig og hvers vegna d\u00f3 Jes\u00fas og hvernig kemur hann aftur?<\/li>\n<li>Hvernig \u00e1 hinn n\u00fdi l\u00fd\u00f0ur Gu\u00f0s a\u00f0 haga l\u00edfi s\u00ednu?<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Hvers vegna var Mark\u00fasargu\u00f0spjall skrifa\u00f0?<\/h3>\n<p>\u00cd 1. versi 1. kap\u00edtulans segir, a\u00f0 gu\u00f0spjalli\u00f0 s\u00e9 &#8222;fagna\u00f0arerindi\u00f0 um Jes\u00fa Krist, Gu\u00f0s son.&#8220; Gu\u00f0spjalli\u00f0 \u00ed heild sinni heldur svo \u00e1fram a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra hvernig \u00feetta m\u00e1 vera. Jes\u00fas s\u00fdnir me\u00f0 or\u00f0um s\u00ednum og verkum, a\u00f0 hann er &#8222;sannarlega sonur Gu\u00f0s.&#8220;<\/p>\n<h3><sup>\u00a0<\/sup><sup>Hverjum er gu\u00f0spjalli\u00f0 \u00e6tla\u00f0 \u2013 og hver er h\u00f6fundur \u00feess?<\/sup><\/h3>\n<p>Mark\u00fas sk\u00fdrir merkingu arame\u00edskra or\u00f0a og gerir grein fyrirgy\u00f0inglegum si\u00f0venjum. \u00dea\u00f0 bendir til \u00feess a\u00f0 hann hafi \u00e6tla\u00f0 rit sitt lesendum, sem v\u00e6ru \u00fdmist hei\u00f0nir e\u00f0a a\u00f0 \u00f6\u00f0rum kosti kristnir menn, \u00e1n \u00feess \u00feeir hef\u00f0u \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 gy\u00f0ingatr\u00faar. P\u00e9tur postuli skipar mj\u00f6g \u00fe\u00fd\u00f0ingarmikinn sess \u00ed gu\u00f0spjallinu og \u00fear sem Mark\u00fas er sag\u00f0ur \u00ed fylgd me\u00f0 honum \u00ed 1P\u00e9t 5.13 t\u00f6ldu menn \u00feegar \u00e1 2. \u00f6ldinni a\u00f0 Mark\u00fas v\u00e6ri h\u00f6fundur \u00feess.<\/p>\n<h3>Hver er bygging Mark\u00fasargu\u00f0spjalls?<\/h3>\n<p>V\u00ed\u00f0a \u00ed gu\u00f0spjallinu leggur Jes\u00fas r\u00edkt \u00e1 vi\u00f0 f\u00f3lk og br\u00fdnir jafnvel fyrir illum \u00f6ndum a\u00f0 segja engum hver hann s\u00e9 e\u00f0a hva\u00f0 hann hafi a\u00f0hafst (1.41-43; 3.10-12; 7.34-36; 8.30). \u00cd 15.39 kemst r\u00f3mverskur li\u00f0sforingi a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u, a\u00f0 Jes\u00fas s\u00e9 Gu\u00f0s sonur, en einmitt \u00feau s\u00f6mu or\u00f0 hefur Mark\u00fas um Jes\u00fa \u00ed upphafi gu\u00f0spjalls s\u00edns. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed n\u00e6stum eins og a\u00f0 lesa leynil\u00f6greglus\u00f6gu a\u00f0 lesa Mark\u00fasargu\u00f0spjall. Me\u00f0an fr\u00e1s\u00f6gunni vindur fram, eru anna\u00f0 veifi\u00f0 gefnar v\u00edsbendingar um \u00fea\u00f0, hver Jes\u00fas er.<\/p>\n<p>\u00deegar 16. kap\u00edtuli er lesinn kemur \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 Mark\u00fasargu\u00f0spjalli l\u00fdkur \u00e1 \u00ferj\u00e1 mismunandi vegu. \u00dea\u00f0 helgast af \u00fev\u00ed a\u00f0 handritum gu\u00f0spjallanna ber ekki \u00f6llum saman. M\u00f6rgum hinna eldri \u00feeirra l\u00fdkur \u00e1 8. versinu; \u00f6nnur taka 9. til 20. vers me\u00f0; enn \u00f6nnur hafa styttri endi.<\/p>\n<p>Meginl\u00ednur eru \u00feessar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Jes\u00fas leggur grunn a\u00f0 starfi s\u00ednu (1.1-20)<\/strong><\/li>\n<li><strong>Jes\u00fas vinnur fyrir gu\u00f0sr\u00edki\u00f0 \u00ed Gal\u00edleu (1.21-9.50)<\/strong>\n<ul>\n<li>L\u00e6kningar, kraftaverk, d\u00e6mis\u00f6gur (1.21-8.26)<\/li>\n<li>Jes\u00fas er Mess\u00edas (8.27-9.13)<\/li>\n<li>Starfinu haldi\u00f0 \u00e1fram \u00ed Gal\u00edleu (9.14-50)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Jes\u00fas kennir og vinnur kraftaverk \u00ed J\u00fadeu (10.1-52)<\/strong><\/li>\n<li><strong>Jes\u00fas \u00ed Jer\u00fasalem (11.1-15.47)<\/strong>\n<ul>\n<li>Kennsla \u00ed musterinu (11.1-12.44)<\/li>\n<li>Gu\u00f0sr\u00edki\u00f0, sem kemur (13.1-37)<\/li>\n<li>S\u00ed\u00f0ustu stundirnar (14.43-15.47)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Jes\u00fas lifir (16.1-20)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stundum \u00fearf a\u00f0 \u00feegja yfir g\u00f3\u00f0um fr\u00e9ttum og segja \u00fe\u00e6r <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/markusargudspjall-inngangur\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4829,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5184","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5184\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}