{"id":5131,"date":"2019-04-22T11:50:05","date_gmt":"2019-04-22T11:50:05","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5131"},"modified":"2022-12-16T13:58:56","modified_gmt":"2022-12-16T13:58:56","slug":"hreinsanir-hreint-og-ohreint","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/hreinsanir-hreint-og-ohreint\/","title":{"rendered":"Hreinsanir (hreint og \u00f3hreint)"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u00cdsrael til forna voru einkum \u00ferenns konar \u00e1kv\u00e6\u00f0i um hreinleika. \u00cd fyrsta lagi r\u00e6ddi um \u00fea\u00f0, sem var laust vi\u00f0 \u00f3hreinindi e\u00f0a mengun. \u00cd annan sta\u00f0 skyldi ekki komi\u00f0 vi\u00f0 neitt \u00fea\u00f0, sem tr\u00far\u00e6kinn ma\u00f0ur m\u00e1tti ekki snerta. \u00cd \u00feri\u00f0ja lagi skyldu menn for\u00f0ast hva\u00f0eina, sem illt var e\u00f0a ska\u00f0a\u00f0i a\u00f0ra ellegar g\u00e9kk \u00ed gegn bo\u00f0or\u00f0um Gu\u00f0s.<\/p>\n<p>Samkv\u00e6mt l\u00f6gm\u00e1li M\u00f3se gat \u00fdmislegt veri\u00f0, sem taldist hreint e\u00f0a \u00f3hreint. Menn g\u00e1tu or\u00f0i\u00f0 \u00f3hreinir af \u00e1kve\u00f0num sj\u00fakd\u00f3mum, \u00feegar \u00feeir snertu l\u00edk, e\u00f0a ef \u00feeir \u00e1tu vissa f\u00e6\u00f0u, eins og t.d. sv\u00ednakj\u00f6t e\u00f0a tilteknar fisktegundir. L\u00f6gm\u00e1li\u00f0 m\u00e6lti stranglega fyrir um \u00fea\u00f0, hva\u00f0 menn skyldu for\u00f0ast til \u00feess a\u00f0 ver\u00f0a ekki \u00f3hreinir (sj\u00e1 einkum 3M\u00f3s 11-18). Eins var a\u00f0 finna \u00ed l\u00f6gm\u00e1linu reglur um \u00fea\u00f0, hvernig menn g\u00e6tu or\u00f0i\u00f0 hreinir \u00e1 n\u00fdjaleik me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 doka vi\u00f0 um sinn og \u00fevo s\u00e9r s\u00ed\u00f0an og f\u00e6ra hina r\u00e9ttu f\u00f3rn.<\/p>\n<p>Prestarnir kenndu f\u00f3lki a\u00f0 gera greinarmun \u00e1 \u00fev\u00ed, hva\u00f0 var hreint og hva\u00f0 \u00f3hreint. Sumar \u00fej\u00f3\u00f0ir a\u00f0rar \u00ed Austurl\u00f6ndum n\u00e6r tr\u00fa\u00f0u \u00fev\u00ed, a\u00f0 illir andar t\u00e6kju s\u00e9r b\u00fasta\u00f0 \u00ed vissum d\u00fdrategundum og pl\u00f6ntum. \u00deessi hj\u00e1tr\u00fa kann a\u00f0 hafa haft \u00e1hrif \u00e1 afst\u00f6\u00f0u \u00cdsraelsmanna til \u00feess, hva\u00f0 v\u00e6ri \u00f3hreint. En me\u00f0al n\u00e1rgranna\u00fej\u00f3\u00f0anna var v\u00ed\u00f0a liti\u00f0 svo \u00e1, a\u00f0 sum d\u00fdr, eins og t.d. sv\u00edn, v\u00e6ru beinl\u00ednis heil\u00f6g. L\u00f6gm\u00e1l M\u00f3se banna\u00f0i \u00cdsraelsm\u00f6nnum aftur \u00e1 m\u00f3ti a\u00f0 eta e\u00f0a svo miki\u00f0 sem snerta kj\u00f6t af \u00feessum d\u00fdrum.<\/p>\n<p>Venjuleg atvik \u00ed hversdagl\u00edfi f\u00f3lks, eins og t.d. kynm\u00f6k (1Sam 21.4; 2M\u00f3s 19.4-15), barnsf\u00e6\u00f0ingar (3M\u00f3s 12) og andl\u00e1t (4M\u00f3s 6.6) voru \u00e1litin undir \u00e1hrifavaldi \u00f3hreinna, annarlegra afla. \u00dea\u00f0 var \u00feannig liti\u00f0 mj\u00f6g alvarlegum augum, ef einhver komst \u00ed snertingu vi\u00f0 l\u00edk; s\u00e1 hinn sami var umsvifalaust talinn \u00f3hreinn og \u00feurfti hi\u00f0 br\u00e1\u00f0asta hreinsunar vi\u00f0.<\/p>\n<p>Einu sinni \u00e1 \u00e1ri, \u00e1 fri\u00f0\u00fe\u00e6gingardaginn, hreinsa\u00f0ist allur l\u00fd\u00f0urinn. \u00de\u00e1 var \u00f6\u00f0rum geithafri af tveimur f\u00f3rna\u00f0 og bl\u00f3\u00f0i hans st\u00f6kkt \u00e1 s\u00e1ttm\u00e1ls\u00f6rkina \u00ed \u00fev\u00ed allrahelgasta helgasta \u00ed musterinu og \u00feannig fri\u00f0\u00fe\u00e6gt fyrir alla \u00cdsraelsmenn. \u00c1 h\u00f6fu\u00f0 hins hafursins (syndahafursins) lag\u00f0i \u00e6\u00f0sti presturinn b\u00e1\u00f0ar hendur s\u00ednar, j\u00e1ta\u00f0i yfir honum \u00f6ll afbrot \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, lag\u00f0i \u00feau \u00e1 hafurinn og rak hann s\u00ed\u00f0an \u00fat \u00ed ey\u00f0im\u00f6rkina (3M\u00f3s 16: 23.26-32; 4M\u00f3s 29.7-11). Sj\u00e1 &#8222;Dagatal Gy\u00f0inga og h\u00e1t\u00ed\u00f0ar \u00feeirra&#8220; \u00e1 bls. 926 og t\u00f6fluna &#8222;F\u00f3rnir og f\u00f3rnargjafir&#8220; \u00e1 bls. 211.<\/p>\n<p>\u00cd frumkirkjunni skildu menn snemma, a\u00f0 f\u00f3rnin sem hreinsa\u00f0i menn af syndum \u00feeirra var dau\u00f0i Jes\u00fa Krists (Mrk 10.45). Bl\u00f3\u00f0i Jes\u00fa, bl\u00f3\u00f0i s\u00e1ttm\u00e1lans, hef\u00f0i veri\u00f0 \u00fathellt fyrir marga til fyrirgefningar synda (Matt 26.28), og \u00fea\u00f0 hreinsa\u00f0i l\u00e6risveina hans af allri synd (1J\u00f3h 1.7). Hinir fyrstu kristnu menn tr\u00fa\u00f0u \u00fev\u00ed statt og st\u00f6\u00f0ugt, a\u00f0 dau\u00f0i Jes\u00fa ger\u00f0i l\u00e6risveinum hans kleift a\u00f0 ganga fram fyrir Gu\u00f0 me\u00f0 einl\u00e6gum hj\u00f6rtum, sem hreinsu\u00f0 hef\u00f0u veri\u00f0 og v\u00e6ru \u00fev\u00ed laus vi\u00f0 me\u00f0vitund um synd, og me\u00f0 l\u00edk\u00f6mum, sem lauga\u00f0ir hef\u00f0u veri\u00f0 \u00ed hreinu vatni (Heb 10.19-22).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u00cdsrael til forna voru einkum \u00ferenns konar \u00e1kv\u00e6\u00f0i um <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/hreinsanir-hreint-og-ohreint\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4827,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5131","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5131\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}