{"id":5100,"date":"2019-04-22T00:47:21","date_gmt":"2019-04-22T00:47:21","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5100"},"modified":"2022-12-16T13:58:57","modified_gmt":"2022-12-16T13:58:57","slug":"upprisa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/upprisa\/","title":{"rendered":"Upprisa"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar menn \u00ed \u00cdsrael til forna d\u00f3u og voru grafnir, var \u00fev\u00ed tr\u00faa\u00f0 a\u00f0 s\u00e1lir \u00feeirra f\u00e6ru ni\u00f0ur \u00ed myrka undirheima, sem nefndust &#8222;Sheol&#8220; e\u00f0a &#8222;Hades.&#8220; \u00dear var langs\u00f6m og daufleg vist. Seinna, \u00feegar J\u00fadamenn voru \u00ed \u00fatleg\u00f0inni \u00ed Bab\u00fdlon um \u00fea\u00f0 bil 600 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur en Jes\u00fas f\u00e6ddist, t\u00f3k a\u00f0 gera vart vi\u00f0 sig hj\u00e1 sumum sp\u00e1mannanna s\u00fa hugmynd, a\u00f0 eftir dau\u00f0ann v\u00f6knu\u00f0u menn aftur til l\u00edfs. \u00deetta var\u00f0 til \u00feess, a\u00f0 Gy\u00f0ingar f\u00f3ru a\u00f0 horfa \u00f6\u00f0rum augum og vonbetri til framt\u00ed\u00f0ar (Jes 26.19; Es 37). Dan\u00edel sp\u00e1ma\u00f0ur sta\u00f0h\u00e6f\u00f0i, a\u00f0 l\u00fd\u00f0ur Gu\u00f0s yr\u00f0i reistur upp fr\u00e1 dau\u00f0um. Illskukindum yr\u00f0i a\u00f0 v\u00edsu refsa\u00f0, en hl\u00fd\u00f0in gu\u00f0sb\u00f6rn mundu r\u00edsa upp til eil\u00edfs l\u00edfs (Dan 12.2,3).<\/p>\n<p>A\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir fornaldar h\u00f6f\u00f0u svipa\u00f0ar hugmyndir um afdrif manna og farna\u00f0 eftir dau\u00f0ann, og \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0 \u00f6llu leyti eins. Margir Grikkir, svo d\u00e6mi s\u00e9 teki\u00f0, tr\u00fa\u00f0u \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00e1lin v\u00e6ri \u00f3dau\u00f0leg og lif\u00f0i \u00fearaflei\u00f0andi af l\u00edkamsdau\u00f0ann. Upprisan, eins og henni er v\u00ed\u00f0a l\u00fdst \u00ed N\u00fdja testamenti, er a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti fr\u00e1brug\u00f0in \u00feessari hugmynd, a\u00f0 \u00fear er manneskjan \u00f6ll, l\u00edkami og s\u00e1l, reist upp til l\u00edfs a\u00f0 n\u00fdju.<\/p>\n<p>L\u00e6risveinarnir, sem s\u00e1u Jes\u00fa upprisinn, tr\u00fa\u00f0u \u00fev\u00ed a\u00f0 dau\u00f0i hans hef\u00f0i veri\u00f0 vel\u00fe\u00f3knanleg f\u00f3rn fyrir Gu\u00f0i, f\u00e6r\u00f0 vegna synda mannanna. Gu\u00f0spjallama\u00f0urinn Mark\u00fas hermir fr\u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 eftir krossdau\u00f0a Jes\u00fa og greftrun hafi l\u00e6risveinunum veri\u00f0 sagt a\u00f0 \u00feeir myndu sj\u00e1 hann (Mrk 16.7), en \u00ed hinum gu\u00f0spj\u00f6llunum er gengi\u00f0 lengra; \u00fear er fr\u00e1 \u00fev\u00ed greint vafningalaust, a\u00f0 l\u00e6risveinarnir hafi me\u00f0 eigin augum s\u00e9\u00f0 Jes\u00fa upprisinn (Matt 28; L\u00fak 24; J\u00f3h 20.21). P\u00e1ll postuli segir, a\u00f0 hinn upprisni Kristur hafi birst s\u00e9r, eins og raunar P\u00e9tri \u00e1\u00f0ur og m\u00f6rgum \u00f6\u00f0rum a\u00f0 auki (1Kor 15.3-8). Fyrir \u00f3hl\u00fd\u00f0ni Adams voru allir ofurseldir dau\u00f0anum, uns Kristur kom. En \u00fea\u00f0an \u00ed fr\u00e1 m\u00e1 l\u00fd\u00f0ur Gu\u00f0s rei\u00f0a sig \u00e1 l\u00edf handan vi\u00f0 gr\u00f6f og dau\u00f0a, af \u00fev\u00ed a\u00f0 Kristur var Gu\u00f0i hl\u00fd\u00f0inn og \u00fea\u00f0 jafnt fyrir \u00fev\u00ed \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 leiddi hann til dau\u00f0a \u00e1 krossi (Fil 2.8). Kristur var reistur upp fr\u00e1 dau\u00f0um (Fil 2.10) og var\u00f0 frumbur\u00f0urinn \u00ed n\u00fdrri fj\u00f6lskyldu Gu\u00f0s (1Kor 15.20-14), sem \u00f6ll mun r\u00edsa upp fr\u00e1 dau\u00f0um.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt Jes\u00fas seg\u00f0i l\u00e6risveinum s\u00ednum a\u00f0 hann yr\u00f0i af Gu\u00f0i reistur upp fr\u00e1 dau\u00f0um, tr\u00fa\u00f0u \u00feeir \u00fev\u00ed ekki fyrr en \u00feeir fengu sj\u00e1lfir a\u00f0 sj\u00e1 hann upprisinn. \u00deeim var gefi\u00f0 fyrirheit um \u00fea\u00f0, a\u00f0 \u00feeir myndu og lifa (J\u00f3h 14.19,20), ver\u00f0a endurl\u00edfga\u00f0ir me\u00f0 Kristi (Ef 2.5,6). Kirkjan, n\u00fdr s\u00f6fnu\u00f0ur Gu\u00f0s (K\u00f3l 1.18), m\u00e1 treysta \u00fev\u00ed a\u00f0 syndin og dau\u00f0inn ver\u00f0i a\u00f0 velli l\u00f6g\u00f0, Gu\u00f0 hafi meira a\u00f0 segja \u00feegar l\u00e1ti\u00f0 hana umbreytast til d\u00fdr\u00f0ar og gefi\u00f0 henni l\u00edfi\u00f0 n\u00fdja (2Kor 3.18; Fil 3.21). S\u00f6gulokin g\u00f3\u00f0u ver\u00f0a, \u00feegar Kristur kemur aftur og ber siguror\u00f0 af dau\u00f0anum og \u00f6llum illum \u00f6flum (1Kor 15.23,14; 1\u00deess 4.14). Vinir Krists munu r\u00edkja me\u00f0 honum yfir n\u00fdjum himni og n\u00fdrri j\u00f6r\u00f0 (Opb 20.4).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar menn \u00ed \u00cdsrael til forna d\u00f3u og voru grafnir, <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/upprisa\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4827,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5100","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5100\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}