{"id":5008,"date":"2019-04-01T21:09:15","date_gmt":"2019-04-01T21:09:15","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=5008"},"modified":"2022-12-16T13:59:11","modified_gmt":"2022-12-16T13:59:11","slug":"matteusargudspjall-5-kafli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/matteusargudspjall-5-kafli\/","title":{"rendered":"Matteusargu\u00f0spjall 5. kafli"},"content":{"rendered":"<p><strong>5.1 <\/strong>\u00a0<em>settist hann<\/em>:\u00a0 Kennarar \u00ed \u00feann t\u00ed\u00f0 kenndu sitjandi, l\u00edka gy\u00f0ingar.<\/p>\n<h3>Jes\u00fas kennir \u00e1 fjallinu<\/h3>\n<p>\u00cd \u00feessum mikilsver\u00f0a \u00fe\u00e6tti gu\u00f0spjallsins (5. til 7. kap\u00edtuli) r\u00e6\u00f0ir Jes\u00fas um algeng efni eins og b\u00e6nina, hj\u00f3naband og hj\u00f3naskilna\u00f0, peninga og hvernig f\u00e1st skuli vi\u00f0 \u00e1hyggjur.<\/p>\n<p><strong>5.1<\/strong>\u00a0fjalli\u00f0:\u00a0 \u00cd Matteusargu\u00f0spjalli greinir oft fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 Jes\u00fas hafi gengi\u00f0 upp \u00ed fjallshl\u00ed\u00f0 til \u00feess a\u00f0 kenna e\u00f0a bi\u00f0jast fyrir e\u00f0a vera einn me\u00f0 sj\u00e1lfum s\u00e9r (14.23; 15.29; 17.1,2; 24.3; 28.16).\u00a0 Hann l\u00edkist \u00ed \u00feessu M\u00f3se, sem g\u00e9kk upp \u00e1 S\u00edna\u00ed-fjall og nam \u00fear af Gu\u00f0i \u00fea\u00f0 sem hann skyldi kenna \u00cdsraelsm\u00f6nnum (sj\u00e1 2M\u00f3s 19).<\/p>\n<p><strong>f 5.3 <\/strong><em>\u00feeirra er himnar\u00edki: <\/em>\u00a0E\u00f0a: &#8222;\u00feeir heyra himnar\u00edki til.&#8220;\u00a0 <strong>g 5.6<\/strong><em>hungrar og \u00feyrstir eftir r\u00e9ttl\u00e6tinu:\u00a0<\/em>E\u00f0a &#8222;vilja gj\u00f6ra r\u00e9tt&#8220; e\u00f0a &#8222;vilja a\u00f0 komi\u00f0 s\u00e9 r\u00e9tt fram vi\u00f0 alla.&#8220;<\/p>\n<p><strong>5.13<\/strong><em>salt:<\/em>\u00a0 Salt var nota\u00f0 til \u00feess a\u00f0 krydda f\u00e6\u00f0una og verja hana skemmdum.\u00a0 Jes\u00fas hvetur til \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 reynumst \u00f6\u00f0rum vel \u00e1 sama h\u00e1tt og salti\u00f0 g\u00e6\u00f0ir matinn brag\u00f0i.\u00a0 Sj\u00e1 einnig Mark 9.50;L\u00fakas 14.34,35.<\/p>\n<p><strong>5.14,15<\/strong><em>lj\u00f3s:<\/em>\u00a0 Algengir voru litlir leirlampar sem brenndu \u00f3l\u00edfu-ol\u00edu.\u00a0 Gamla testamenti\u00f0 l\u00edkir or\u00f0i Gu\u00f0s vi\u00f0 lampa og lj\u00f3s (Slm 119.105).\u00a0 Sj\u00e1 og J\u00f3h 8.12;9.5.<\/p>\n<p><strong>5.17<\/strong>\u00a0<em>l\u00f6gm\u00e1li\u00f0 e\u00f0a sp\u00e1mennina<\/em>:\u00a0 &#8222;L\u00f6gm\u00e1li\u00f0&#8220; er fyrstu fimm b\u00e6kur Gamla testamentis, helgita gy\u00f0inga:\u00a0Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri og Devteronomium.\u00a0 Me\u00f0 &#8222;sp\u00e1m\u00f6nnunum&#8220; er \u00e1tt vi\u00f0 J\u00f3s\u00faab\u00f3k, D\u00f3marab\u00f3kina, Sam\u00faelsb\u00e6kurnar, Konungab\u00e6kurnar, Jesaja, Jerem\u00eda, Esek\u00edel og &#8222;Minni sp\u00e1mennina&#8220; t\u00f3lf, sem svo voru kalla\u00f0ir.\u00a0 Sj\u00e1 greinina &#8222;Hva\u00f0a rit tilheyra Bibl\u00edunni&#8220; \u00e1 bls. 15.<\/p>\n<p><strong>5.20<\/strong><em>fr\u00e6\u00f0imanna og far\u00edsea: <\/em>\u00a0Sj\u00e1 athugagrein vi\u00f0 16.1.<\/p>\n<p><strong>5.22 <\/strong><em>eldsv\u00edtis:<\/em>\u00a0 &#8222;V\u00edti&#8220; er \u00e1 gr\u00edsku<em>gehenna<\/em>og dregi\u00f0 af hebreska heitinu &#8222;Hinnomsdalur.&#8220;\u00a0 Hann er sunnan vi\u00f0 Jer\u00fasalem og \u00fear f\u00f3rnu\u00f0u Kanverjar (og fr\u00e1villingar \u00ed \u00cdsrael) gu\u00f0inum M\u00f3lok b\u00f6rnum fyrir eina t\u00ed\u00f0 (Jer 32.35; 3M\u00f3s 20:2-5).\u00a0 Seinna var fari\u00f0 a\u00f0 brenna \u00fearna sorpi fr\u00e1 Jer\u00fasalem.\u00a0 \u00c1 \u00f6ldinni \u00e1\u00f0ur en Jes\u00fas f\u00e6ddist kenndu sumir l\u00e6rimeistarar gy\u00f0inga a\u00f0 vondir menn f\u00e6ru eftir dau\u00f0ann \u00ed sta\u00f0 er l\u00edktist Hinnomsdalnum \u00feegar hann st\u00e6\u00f0i \u00ed lj\u00f3sum logum.\u00a0 \u00cd N\u00fdja testamenti er \u00fev\u00ed tala\u00f0 um afdrif rangl\u00e1tra \u00ed r\u00edki dau\u00f0ra (helju), sem er logandi kvalasta\u00f0ur (fremur \u00e1stand en sta\u00f0ur). (L\u00fak16.23,24; Opb 20.14).\u00a0 Sj\u00e1 n\u00e1nar um helv\u00edti \u00ed or\u00f0takasafni.\u00a0<em>br\u00f3\u00f0ur s\u00ednum:<\/em>\u00a0 Or\u00f0i\u00f0 &#8222;br\u00f3\u00f0ir&#8220; er einmitt nota\u00f0 \u00ed gr\u00edska textanum, en v\u00edsar til alls f\u00f3lks e\u00f0a ef til vill annarra l\u00e6risveina.<\/p>\n<p><strong>5.24<\/strong>\u00a0<em>skilja gj\u00f6f \u00fe\u00edna eftir fyrir framan altari\u00f0:<\/em>\u00a0 Me\u00f0an musteri\u00f0 \u00ed Jer\u00fasalem var enn vi\u00f0 l\u00fd\u00f0i, f\u00e6r\u00f0u gy\u00f0ingar Gu\u00f0i gjafir sem kalla\u00f0ar voru &#8222;f\u00f3rnir.&#8220;\u00a0 Jes\u00fas sag\u00f0i, a\u00f0 enginn skyldi f\u00e6rna Gu\u00f0i gj\u00f6f fyrr en hann hef\u00f0i s\u00e6st vi\u00f0 \u00fe\u00e1 er kynnu a\u00f0 vera \u00f3s\u00e1ttir vi\u00f0 hann.<\/p>\n<p><strong>5.27<\/strong><em>dr\u00fdgja h\u00f3r: <\/em>\u00a0H\u00f3r er hj\u00faskaparbrot. Hj\u00f3n skulu vera hvort \u00f6\u00f0ru tr\u00fa.\u00a0Fa\u00f0ir valdi syni s\u00ednum eiginkonu og d\u00f3ttur sinni eiginmann.\u00a0 Ef b\u00e1\u00f0ar fj\u00f6lskyldur voru r\u00e1\u00f0ahagnum sam\u00feykkar h\u00e9tu hj\u00f3naefnin hvort \u00f6\u00f0ru eiginor\u00f0i og br\u00fa\u00f0inni var leyft a\u00f0 flytja heim til br\u00fa\u00f0guma s\u00edns.\u00a0 Stundum var h\u00fan \u00fe\u00f3 \u00e1fram \u00ed f\u00f6\u00f0urh\u00fasum allt a\u00f0 einu \u00e1ri \u00e1\u00f0ur en h\u00fan t\u00f3k saman vi\u00f0 mann sinn.<\/p>\n<p><strong>5.31<\/strong><em>gefa henni skilna\u00f0arbr\u00e9f:<\/em>\u00a0L\u00f6gm\u00e1l M\u00f3se m\u00e6lti svo fyrir a\u00f0 ma\u00f0ur skyldi skrifa konu sinni skilna\u00f0arbr\u00e9f \u00e1\u00f0ur en hann skildi vi\u00f0 hana.\u00a0 Tilgangurinn var a\u00f0 gera manninum erfi\u00f0ara fyrir.\u00a0 \u00c1\u00f0ur haf\u00f0i n\u00e6gt a\u00f0 reka konu fr\u00e1 s\u00e9r me\u00f0 \u00feeim umm\u00e6lum a\u00f0 h\u00fan v\u00e6ri ekki lengur eiginkona.\u00a0 L\u00f6gm\u00e1li\u00f0 heimila\u00f0i ekki konunni a\u00f0 skilja vi\u00f0 manninn.\u00a0 Sj\u00e1 og 19.7 og Mrk 10.4.<\/p>\n<p><strong>5.32 <\/strong><em>h\u00f3rs\u00f6k:<\/em>\u00a0 h\u00e9r kann a\u00f0 vera \u00e1tt vi\u00f0 sifjaspell, sem forbo\u00f0in eru \u00ed 3M\u00f3s 18.6-18 e\u00f0a eitthvert brot anna\u00f0 af kynfer\u00f0islegum toga.<\/p>\n<p><strong>5.39<\/strong><em>h\u00e6gri kinn:<\/em>\u00a0 l\u00f6\u00f0rungur var gr\u00f3f m\u00f3\u00f0gun.<\/p>\n<p><strong>5.41<\/strong><em>far me\u00f0 honum tv\u00e6r:<\/em>\u00a0 Samkv\u00e6mt r\u00f3mverskum l\u00f6gum m\u00e1tti herma\u00f0ur ney\u00f0a mann til \u00feess a\u00f0 bera fyrir sig f\u00f6ggur s\u00ednar eina m\u00edlu.<\/p>\n<p><strong>5.46<\/strong><em>tollheimtumenn:<\/em>\u00a0 R\u00f3mverjar r\u00e9\u00f0u heimamenn til \u00feess a\u00f0 innheimta fyrir sig skatta.\u00a0 \u00deeir kr\u00f6f\u00f0ust einatt meira en \u00feurfti til \u00feess a\u00f0 skila R\u00f3mverjum.\u00a0 Tollheimtumenn \u00ed Palest\u00ednu voru hata\u00f0ir af l\u00f6ndum s\u00ednum og \u00e1litnir sv\u00edkja \u00fej\u00f3\u00f0 s\u00edna og vanvir\u00f0a tr\u00fana.\u00a0 Auk \u00feess f\u00f3ru \u00feeir \u00ed starfi s\u00ednu h\u00f6ndum um hluti sem voru &#8222;\u00f3hreinir&#8220; samkv\u00e6mt l\u00f6gm\u00e1li gy\u00f0inga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5.1 \u00a0settist hann:\u00a0 Kennarar \u00ed \u00feann t\u00ed\u00f0 kenndu sitjandi, l\u00edka <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ritskyring\/matteusargudspjall-5-kafli\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4829,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5008","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5008\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}