{"id":4973,"date":"2019-03-22T22:47:00","date_gmt":"2019-03-22T22:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=4973"},"modified":"2026-04-17T13:01:06","modified_gmt":"2026-04-17T13:01:06","slug":"mose","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/mose\/","title":{"rendered":"M\u00f3se"},"content":{"rendered":"<p>M\u00f3se f\u00e6ddist \u00ed Egyptalandi, en foreldrar hans voru Hebrear af \u00e6tt Lev\u00ed.\u00a0 D\u00f3ttir fara\u00f3s Egyptlandskonungs t\u00f3k drenginn a\u00f0 s\u00e9r \u00feriggja m\u00e1na\u00f0a og \u00f3l hann upp (2M\u00f3s 2.1-10).\u00a0 \u00deegar M\u00f3se var or\u00f0inn fullt\u00ed\u00f0a bl\u00f6skra\u00f0i honum grimmileg me\u00f0fer\u00f0 Egypta \u00e1 l\u00f6ndum s\u00ednum.\u00a0 F\u00f3r svo, a\u00f0 hann var\u00f0 egypskum manni a\u00f0 bana og fl\u00fd\u00f0i \u00fe\u00e1 til Mid\u00edanslands. <strong>\u00a0<\/strong>\u00dear f\u00e9kk hann bo\u00f0 um \u00fea\u00f0 fr\u00e1 Drottni, a\u00f0 hann skyldi fara og lei\u00f0a \u00cdsraelsmenn \u00fat \u00far \u00fer\u00e6lah\u00fasinu \u00ed Egyptalandi (2M\u00f3s 3.1-4).\u00a0 M\u00f3se ger\u00f0i eins og fyrir hann var lagt.\u00a0 Hann h\u00e9lt aftur til Egyptalands og sag\u00f0i fara\u00f3 a\u00f0 Drottinn mundi senda pl\u00e1gur yfir hann og Egypta, ef hann leyf\u00f0i ekki \u00cdsraelsm\u00f6nnum a\u00f0 fara heim \u00ed land sitt.\u00a0 \u00dear kom a\u00f0 \u00cdsraelsmenn fl\u00fd\u00f0u fr\u00e1 Egyptalandi og komust fyrir kraftaverk\u00a0 \u00feurrum f\u00f3tum yfir Rau\u00f0ahafi\u00f0 (2M\u00f3s 5.15).<\/p>\n<p>M\u00f3se var mikill foringi og ger\u00f0i m\u00f6rg t\u00e1kn og undur (2M\u00f3s 15.22-25), en starfa\u00f0i og margt fleira.\u00a0 Hann var \u00feannig hinn mikli &#8222;l\u00f6ggjafi&#8220; \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, \u00fev\u00ed a\u00f0 Drottinn f\u00f3l honum a\u00f0 leggja fyrir f\u00f3lki\u00f0 l\u00f6gm\u00e1li\u00f0 (me\u00f0al annars bo\u00f0or\u00f0in 10), sem upp fr\u00e1 \u00fev\u00ed skyldi \u00e1kvar\u00f0a, hversu \u00fea\u00f0 haga\u00f0i l\u00edfi s\u00ednu og gu\u00f0sd\u00fdrkun.\u00a0Ger\u00f0 er n\u00e1kv\u00e6m grein fyrir \u00feessum l\u00f6gum \u00ed Annarri M\u00f3seb\u00f3k (20-40), \u00deri\u00f0ju M\u00f3seb\u00f3k, Fj\u00f3r\u00f0u M\u00f3seb\u00f3k og Fimmtu M\u00f3seb\u00f3k.\u00a0En M\u00f3se var l\u00edka sp\u00e1ma\u00f0ur (5M\u00f3s 34.10; 12.7) og\u00a0\u00a0 pr\u00e9dika\u00f0i fyrir l\u00fd\u00f0num og flutti \u00fe\u00e1 jafnt d\u00f3msor\u00f0 Gu\u00f0s og fyrirheit hans (5M\u00f3s 7.12-15).<\/p>\n<p>M\u00f3se er aldrei kalla\u00f0ur &#8222;prestur&#8220; og \u00fe\u00f3 gaf Drottinn honum fyrirm\u00e6li um \u00fea\u00f0, hvernig reisa \u00e6tti samfundatjaldi\u00f0 og koma fyrir hinum heil\u00f6gu \u00e1h\u00f6ldum \u00feess, og hversu fram skyldu fara f\u00f3rnir og gu\u00f0sd\u00fdrkun \u00cdsraelsmanna.\u00a0M\u00f3se ba\u00f0 l\u00edka til Drottins \u00ed nafni\u00a0allrar \u00fej\u00f3\u00f0arinnar (4M\u00f3s 14.11-20) og g\u00e9kk inn \u00ed samfundatjaldi\u00f0 til fundar vi\u00f0 Drottinn, sem tala\u00f0i vi\u00f0 M\u00f3se (2M\u00f3s 33.7-11).<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 r\u00e9tta\u00f0i M\u00f3se \u00ed m\u00e1lum manna og valdi d\u00f3mara er \u00farskur\u00f0a skyldu \u00ed deilum og d\u00e6ma um sekt e\u00f0a sakleysi eftir \u00e1kv\u00e6\u00f0um og l\u00f6gum Drottins (2M\u00f3s 18.13-26).\u00a0 Hann f\u00f3r og fyrir her \u00cdsraelsmanna \u00ed orrustum \u00feeirra vi\u00f0 \u00f3vina\u00fej\u00f3\u00f0ir \u00e1 lei\u00f0inni til hins fyrirheitna Kanaanslands (4M\u00f3s 21.21-35).<\/p>\n<p>Drottinn \u00e1kva\u00f0, a\u00f0 M\u00f3se skyldi ekki f\u00e1 a\u00f0 lei\u00f0a f\u00f3lki\u00f0 inn \u00ed landi\u00f0, sem hann gaf \u00fev\u00ed til eignar (4M\u00f3s 20.12; 5M\u00f3s 3.23-29), en \u00e1\u00f0ur en hann anda\u00f0ist f\u00e9kk hann a\u00f0 horfa yfir J\u00f3rdandalinn af Neb\u00f3fjalli og l\u00edta Kanaansland (5M\u00f3s 32.48-52).<\/p>\n<p>\u00cd N\u00fdja testamenti er einkum r\u00e6tt um M\u00f3se \u00ed hlutverki &#8222;l\u00f6ggjafans&#8220; (Matt 19.7; J\u00f3h 1.17; 2Kor 3.7-14), en \u00fear er hann l\u00edka tr\u00faarhetja (Heb 3.2; 11.23-28) og sp\u00e1ma\u00f0ur (Post 3.22,23).<\/p>\n<h3>St\u00f3rvi\u00f0bur\u00f0ir \u00ed \u00e6vi M\u00f3se<\/h3>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Atbur\u00f0ir:<\/td>\n<td>Ritningarsta\u00f0ir:<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>F\u00e6ddur M\u00f3se \u00ed Egyptalandi<\/td>\n<td>2M\u00f3s 2.1-10<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se drepur Egyptann og fl\u00fdr til Mid\u00edanslands<\/td>\n<td>1M\u00f3s 2.11-15<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se kv\u00e6nist Sipp\u00f3ru, konu fr\u00e1 Mid\u00edanslandi<\/td>\n<td>2M\u00f3s 2.21,22<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn talar til M\u00f3se \u00far logandi \u00feyrnirunna<\/td>\n<td>2M\u00f3s 3.1-4.17<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se og Aron ganga fyrir Egyptalandskonung og Drottinn sendir pl\u00e1gurnar t\u00edu<\/td>\n<td>2M\u00f3s 5.1-12.30<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se lei\u00f0ir \u00cdsraelsmenn \u00fat \u00far Egyptalandi og yfir Rau\u00f0ahafi\u00f0<\/td>\n<td>2M\u00f3s 12.31-42; 13.17-14.31<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn gerir beiska vatni\u00f0 \u00ed Mara s\u00e6tt<\/td>\n<td>2M\u00f3s 15.22-25<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn se\u00f0ur \u00cdsraelsmenn me\u00f0 himnabrau\u00f0i (manna)<\/td>\n<td>2M\u00f3s 16.1-36; 4M\u00f3s 11.4-9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn l\u00e6tur drykkjarvatn spretta fram \u00far steini<\/td>\n<td>2M\u00f3s 17.1-7; 4M\u00f3s 20.1-13<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn felur M\u00f3se \u00e1 S\u00edna\u00edfjalli a\u00f0 leggja fyrir \u00fej\u00f3\u00f0ina bo\u00f0or\u00f0in t\u00edu<\/td>\n<td>2M\u00f3s 20.1-17; 5M\u00f3s 5.1-21<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se tekur vi\u00f0 l\u00f6gum og\u00a0r\u00e9ttarreglum um daglegt l\u00edf safna\u00f0ar og \u00fej\u00f3\u00f0ar<\/td>\n<td>2M\u00f3s 21.1-23.9; 4M\u00f3s 30.1-16; 35.9-36.13; 5M\u00f3s 15.1-18; 16.18-20; 17.8-20; 19.1-25.16<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se tekur vi\u00f0 fyrirm\u00e6lum um tjaldb\u00fa\u00f0ina, helgihaldi\u00f0 og gu\u00f0sd\u00fdrkunina<\/td>\n<td>2M\u00f3s 25.1-31.18; 35.1-40.38; 3M\u00f3s 1-27; 4M\u00f3s 19.1-22; 28.1-29.40; 5M\u00f3s 12.1-14.29; 15.10-16.17<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>F\u00f3lki\u00f0 b\u00fdr til skur\u00f0go\u00f0 \u00ed mynd gullk\u00e1lfs og M\u00f3se m\u00f6lvar\u00a0steint\u00f6flurnar me\u00f0 bo\u00f0or\u00f0unum\u00a0t\u00edu<\/td>\n<td>2M\u00f3s 32.1-35;<br \/>\n5M\u00f3s 9.6-29<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn felur M\u00f3se bo\u00f0or\u00f0 a\u00f0 leggja fyrir \u00fej\u00f3\u00f0ina a\u00f0 n\u00fdju<\/td>\n<td>2M\u00f3s 34.1-9; 5M\u00f3s 10.1-5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lj\u00f3mi stendur af andliti M\u00f3se \u00fev\u00ed a\u00f0 hann haf\u00f0i tala\u00f0 vi\u00f0 Drottin<\/td>\n<td>2M\u00f3s 34.19-35<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn b\u00fd\u00f0ur M\u00f3se a\u00f0 gera \u00e6ttb\u00e1lk Lev\u00ed a\u00f0 prestum, er vinni \u00f6ll verk \u00ed tjaldb\u00fa\u00f0inni<\/td>\n<td>4M\u00f3s 3.5-13; 8.5-26; 18.1-32; 5M\u00f3s 10.8,9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>K\u00f3ra, Datan og Ab\u00edram r\u00edsa gegn M\u00f3se<\/td>\n<td>4M\u00f3s 16.1-40<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se b\u00fdr til eirorm og \u00feeir l\u00e6knast sem bitnir h\u00f6f\u00f0u veri\u00f0 af eitru\u00f0um h\u00f6ggormum<\/td>\n<td>4M\u00f3s 21.4-9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn leyfir M\u00f3se ekki a\u00f0 fara inn \u00ed Kanaansland<\/td>\n<td>5M\u00f3s 3.23-29; 32.48-52<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Drottinn leggur fyrir M\u00f3se hi\u00f0 mikla bo\u00f0or\u00f0<\/td>\n<td>5M\u00f3s 6.1-9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se blessar \u00e6ttkv\u00edslir \u00cdsraels<\/td>\n<td>5M\u00f3s 33.1-29<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>M\u00f3se deyr \u00ed M\u00f3abslandi<\/td>\n<td>5M\u00f3s 34.1-8<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f3se f\u00e6ddist \u00ed Egyptalandi, en foreldrar hans voru Hebrear af <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/mose\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4827,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-4973","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4973"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4973\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}