{"id":4851,"date":"2019-03-22T18:00:01","date_gmt":"2019-03-22T18:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/?page_id=4851"},"modified":"2026-04-17T13:01:06","modified_gmt":"2026-04-17T13:01:06","slug":"platon","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/platon\/","title":{"rendered":"Plat\u00f3n"},"content":{"rendered":"<p><strong>Plat\u00f3n<\/strong>(428-348 f. Kr.) var l\u00e6risveinn S\u00f3kratesar.\u00a0 Hann stofna\u00f0i fr\u00e6gan heimspekisk\u00f3la \u00ed A\u00feenu, &#8222;Akadem\u00edu&#8220;, er var vi\u00f0 l\u00fd\u00f0i \u00ed meira en n\u00edu hundru\u00f0 \u00e1r.\u00a0 Kenningarnar \u00ed <em>samr\u00e6\u00f0um<\/em>hans eru me\u00f0al \u00feess sem dj\u00fapt\u00e6kust \u00e1hrif hefur haft \u00ed s\u00f6gu vestr\u00e6nnar menningar.\u00a0Plat\u00f3n taldi a\u00f0 skynsemin (logos \u00e1 gr\u00edsku) v\u00e6ri innsta e\u00f0li alheimsins og hef\u00f0i stj\u00f3rn \u00e1 \u00f6llum hlutum.\u00a0 \u00deegar hann hugleiddi st\u00f6\u00f0uga breytingu alls sem er til, \u00fe\u00e1 h\u00f3f hann a\u00f0 leita \u00feess, sem er \u00f3breytanlegt, en birtist samt \u00ed \u00fev\u00ed hverfula.\u00a0 \u00dea\u00f0 kalla\u00f0i hann &#8222;frummyndir&#8220; e\u00f0a &#8222;hugsj\u00f3nir&#8220;.\u00a0 \u00deegar vi\u00f0, sag\u00f0i Plat\u00f3n, nefnum eitthvert hugtak, t.d. fegur\u00f0 e\u00f0a hugrekki, \u00fe\u00e1 getum vi\u00f0 gert \u00fea\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 til eru varanlegar myndir e\u00f0a hugsj\u00f3nir fegur\u00f0ar og hugrekkis, sem b\u00faa eil\u00edfar og \u00f3umbreytanlegar a\u00f0 baki veruleikanum og birta okkur \u00feessar eigindir.\u00a0 Ver\u00f6ldin, sem vi\u00f0 skynjum er \u00fev\u00ed a\u00f0eins endurskin \u00f3s\u00fdnilegs hugsj\u00f3naheims. \u00deessar hugsj\u00f3nir e\u00f0a frummyndir \u00e1 bak vi\u00f0 n\u00e1tt\u00farul\u00f6gm\u00e1lin og efnisheiminn eru hinn sanni raunveruleiki.\u00a0 Plat\u00f3n tr\u00fa\u00f0i \u00fev\u00ed a\u00f0 ma\u00f0urinn hef\u00f0i \u00f3dau\u00f0lega s\u00e1l og h\u00fan v\u00e6ri l\u00edkamanum \u00e6\u00f0ri.\u00a0 S\u00e1lin er \u00fea\u00f0, sem gerir okkur a\u00f0 \u00fev\u00ed sem vi\u00f0 erum, sag\u00f0i hann.\u00a0 \u00dea\u00f0 v\u00e6ri \u00fev\u00ed br\u00fdnasta skylda hvers manns a\u00f0 au\u00f0ga andann, svo a\u00f0 hann yr\u00f0i gu\u00f0unum sambo\u00f0inn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Plat\u00f3n(428-348 f. Kr.) var l\u00e6risveinn S\u00f3kratesar.\u00a0 Hann stofna\u00f0i fr\u00e6gan heimspekisk\u00f3la <a href=\"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/ordtakasafn\/platon\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4827,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-4851","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4851"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4851\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblian.is\/fraedsla\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}